सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सौन्दरनन्द महाकाव्य (महाकवि अश्वघोष - विमला संस्कृत एवं हिन्दी व्याख्या सहित सम्पूर्ण १८ सर्ग)

सौन्दरनन्द महाकाव्य (महाकवि अश्वघोष - विमला संस्कृत एवं हिन्दी व्याख्या सहित सम्पूर्ण १८ सर्ग)

Saundarananda Mahakavya of Ashvaghosha

महाकवि अश्वघोष (व्याख्याकार: आचार्य जगदीशचन्द्र मिश्र) द्वारा

DevanagariHindipublished496 पृष्ठ

पृष्ठ 463, कुल 496 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 463

परिशिष्ट ( ग )
नामानुक्रमणी
अग्नि—अङ्गत्ति ऊर्ध्वं गच्छति, अग्+नि, नलोपश्च=देवता । ( ७।२७ )
अक्षमाला—कृतोऽक्षसूत्रप्रणयी तया करः=रुद्राक्ष की माला, यहाँ चाण्डाल-
कन्या का नाम । ( ७।२८ )
अङ्गद—अङ्गे दायति द्यति वा=आभूषण, वालिपुत्र, यहाँ एक तपस्वी । (७।३३)
अङ्गिरा—ऋग्वेद के अनेक सूक्तों के द्रष्टा एक प्रसिद्ध ऋषि । ( ७।३९ )
अजित—जेतुमशक्यः=यहाँ बौद्ध भिक्षु । ( १६।८९ )
अनङ्ग—न अङ्गम अनङ्गमू=अशरीरी, यहाँ काम । ( २।५९, ७।५० )
अनिरुद्ध—प्रद्युम्न का बेटा, यहाँ एक बौद्ध भिक्षु । ( १६।८७ )
अन्तिदेव—एक राजा । ( ७।५१ )
अन्ध—दृष्टिहीन, यहाँ 'राम' । ( ७।५१ )
अब्ज शत्रु—अब्जः अप्सु जायते तस्य शत्रुः चन्द्रः=यहाँ एक नाम । (१०।५३)
अम्बरीष—लघु जन्तु, यहाँ एक राजा । ( ७।५३ )
अराड—बौद्धमतानुसार एक मोक्षवादी । ( ३।३ )
अर्जुन—पाण्डुपुत्र, यहाँ सहस्रबाहु राजा ( ९।७ )
अर्हन्—सर्वज्ञोऽजितरागादिदोषस्त्रैलोक्यपूजितः ।
यथास्थितार्थवादी च देवोऽर्हन् परमेश्वरः ।। यहाँ भगवान् 'बुद्ध' ।
( ४।२९, १८।६१ ),
अश्वजित्—एक बौद्ध भिक्षु । ( १६।८८ )
अश्विन्—अश्विनी कुमार । ( ७।२६ )
असित—जो सफेद न हो, यहाँ काश्यप पुत्र । ( ७।३२ )
अहल्या—मुनि गौतम की पत्नी, ब्रह्मा की आदिनारी सृष्टि । ( ७।२५ )
आङ्गिरस—अङ्गिरा की सन्तान, यहाँ बृहस्पति । ( १।४ )
आदित्य—आदित्यानामहं विष्णुः=बारह आदित्यों का समुदाय वाचक नाम
( देवगण ) । ( १।६१ )
आनन्द—आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् न बिभेति कदाचन=एक बौद्ध भिक्षु। (५।३४)
आम्बिक—श्रीकृष्ण । ( १०।९ )
इक्ष्वाकु—इक्षुं इच्छाम् आकरोति इति=अयोध्या में राज्य करने वाले राजाओं
के पूर्वज । ( १।१८, २४ ),
इन्द्र—देवराज, इन्दतीति इन्द्रः ऐश्वर्ये । ( १०।३५, ११।४८ )
इलिविलि—एक राजा । ( ११।४५ )