सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)
Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary
भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा
पृष्ठ 452, कुल 837 में से
संदर्भ में पढ़ेंसमन्वितं तद् बाणाष्टकं पञ्चवर्णेन सूत्रेणोत्तरदिशमारभ्य प्रादक्षिण्येन त्रेधा संवेष्ट्याष्टानां
पूर्णकुम्भानामन्तरालेषून्नतासनस्थितं राजिकाख्येन तैलेन पूरितं ताम्रपात्रस्थितं महा-
राजतरञ्जितवर्त्तियुक्तं दीपाष्टकं विन्यस्य स्नातो बद्धशिखो मौनी साधकः प्राग्वद् दिग्बन्धं
कृत्वा सर्वदोषपलायनं संकल्प्य मन्त्रनाथं श्रीमन्नृसिंहं काम्यैर्बहुविधैः शुभैः पुष्पैर्धूपैः
फलैर्मूलैनैवेद्यैर्भक्ष्यैश्च यथाविधि समभ्यर्च्यग्निमध्ये च देवं सिद्धार्थान्वितैः सर्वबीजै
राजिकाघृतयुक्तैः सफलैस्तिलैश्च सन्तर्प्यातुरमापादाद् मस्तकावध्यस्त्रपुष्पैः सन्ताड्य
नेत्रमन्त्रेण सन्निरोक्ष्य नतजानुशिरः कृत्वा भगवते निवेद्य परिधान्वितेऽस्त्रेणाभिमन्त्रिते-
ऽर्घ्याद्यैरभ्यर्चिते आसने तं समुपवेश्य षडङ्गेन श्रीमन्नृसिंहमन्त्रेण तस्य हस्तयोर्देहे च
यथाविधि न्यासं मनसा कृत्वा तस्याग्रे सचक्रं षट्कोणं मण्डलमालिख्य तत्र पूर्वोक्तं
रचनापरिष्कृतं गन्धवारिणा पूर्णं कलशसप्तकं मध्ये षट्कोणेषु च संस्थाप्य कोणा-
न्तरालेषु पूर्वोक्तरीत्या दीपाष्टकं च निधाय मध्यकुम्भे साङ्गं मन्त्रनाथं समभ्यर्च्य
कोणस्थकलशेषु 'ॐ नृसिंहभूतेभ्यो नमः' इति सर्वदोषनाशनं नृसिंहभूतगणं समभ्य-
र्च्यास्त्राभिमन्त्रितैः सिद्धार्थैर्दिग्बन्धं कृत्वा पुनरातुरं पुष्पैः सन्ताड्य स्वपाणिव्यजनेन
तद्दोषगणं सर्वं तद्देहान्मनसा समाकृष्य गगने धरातले वा विनिक्षिप्य निर्धूममति-
दीप्तिमदग्निपात्रमादाय निरिन्धने तस्मिन्नग्नौ सिद्धार्थकैस्तिलैश्चाष्टोत्तरशतसंख्ययाऽमुकं
रक्ष रक्ष स्वाहेत्यन्तेन मूलमन्त्रेणास्त्रमन्त्रेण वा जुहुयात् । प्रत्याहुत्याहुतिद्वयं तन्मूर्ध्नः
परितो भ्रामयेत् । सिद्धार्थकसमन्वितं महिषाक्षगुग्गुलमादाय मूलमन्त्रेण धूपयित्वाऽऽ-
तुरं वाससाऽऽच्छाद्य सजलं पात्रमग्निमात्रसमीपे निधायाऽन्यस्मिन् पात्रे नैवेद्यशेषं सर्वं
निधाय कुङ्कुमादिना रक्तीकृत्य सोदकं तदन्नं समुद्धृत्याऽऽतुरस्य धात्वाश्रिताना दोष्णा-
मयं पशुप्रतिनिधिर्बलिरिति मनसा संकल्प्य,
यदीयमस्र्य वै बाधमिन्द्रियाणां च धातुषु ।।
आदाय च बलिं शश्वत् सिंहसत्येन मञ्चतु । (१७।२६९-२७०)
इत्युच्चरन् बलिं दद्यात् । बलेर्मध्ये मध्ये वामदक्षिणपाणिनाऽसंख्यातं होमं च
कुर्वन् बलिदानार्थं प्रदक्षिणीकुर्यात् । अथास्त्रजप्तेन वारिणा पाणिं प्रक्षाल्याथ
कुण्डस्थां भूतिं दग्धगोमयजां भूतिं वाऽऽदाय बहुशोऽस्त्रमन्त्रेणाभिमन्त्र्य आतुरस्य
ललाटादङ्घ्रिपर्यन्तमूर्ध्वपुण्ड्राणि कृत्वा 'ॐ क्षौं नमः, ॐ नमो भगवते नरसिंहाय
स्वस्त्यस्तु ते' इति कुम्भोदकसमन्वितार्घ्योदकबिन्दुभिः सम्प्रोक्ष्य तद्ब्रह्मरन्ध्रे पूर्ण-
चन्द्रमण्डलमध्यस्थं पूर्णचन्द्रायुतोपमं महदमृतं स्रवन्तं मन्त्रनाथं ध्यात्वा तदमृतेन
तच्छरीरं संसिक्तं च ध्यात्वा कुम्भस्थं मण्डलस्थं च देवं पुनरभ्यर्च्य सदिक्कुम्भं
सोपकलशं तं महाकुम्भमातुरस्य शयनागारे शिरःप्रदेशे वस्त्रपीठोपरि निधाय
वस्त्रेणाच्छाद्याऽविच्छिन्नप्रसरं धूपपात्रं दीपपात्राणि च यथापूर्वं निधाय फलपुष्पौ-
षधीदीपलाजकसिद्धार्थकदधिपात्राणि तत्पुरतो निधाय निशामुखे प्राप्ते बलिहरणं
कुर्यात् ।
तत्प्रकारः— पूर्वं षट्कोणमण्डलस्थापितकलशेषु मध्यकुम्भस्थस्य भगवतोऽ-
र्चनार्थं पुष्पधूपदीपादिकं यद्यत् परिकल्पितं तत्सर्वमेकस्मिन् पात्रे संगृह्य तत्परितः
षट्कलशस्थितानां नृसिंहभूतानां दत्तं पुष्पधूपदीपादिकमस्मिन् पात्रे पृथक् पृथक् षट्सु
पात्रेषु वा निधाय तत्तत्पात्रं स्वस्वदीपालङ्कृतं कृत्वा तत्तत्कुम्भोपरि विन्यस्य 'ॐ क्षः
सा० सं० - 29