सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

१७६ सात्वतसंहिता

पद्मनाभ, दामोदर—माया, धी, महिमा । इस प्रकार द्वादश व्यूह देवता के
त्रिक हैं ॥ ६१-६३ ॥
भूयो धामगणात् तस्मात् संस्मरेन्निस्सृतं महः ॥ ६३ ॥
केशवादिविभागेन श्रियाद्यं च त्रयं त्रयम् ।
अथ केशवादिपत्नीवर्गस्योत्पत्तिमाह—भूय इति। तस्माद्धामगणाद् वासुदेवादि-
मूर्तिचतुष्टयादित्यर्थः । एवमेवोक्तं पाद्मेऽपि—
सुदर्शनाद्यायुधानि किरीटादिविभूषणम् ।
मूर्त्याविर्भावसमये सहैवैतानि जज्ञिरे ॥
देव्यः श्रियादयस्तत्तन्मूर्तिभेदसमाश्रिताः ।
श्रीवत्सादेव सकला जज्ञिरे दिव्यलाञ्छनात् ॥ इति ॥ ६३-६४ ॥
अब केशवादि पत्नी वर्ग की उत्पत्ति कहते हैं—पुनः उस महान् धाम वाले
वासुदेवादि से उत्पन्न केशवादि वर्ग के विभाग वाले तीन-तीन तेज उत्पन्न हुए ।
श्रियादि तीन एवं कमलादि तीन इत्यादि (द्र. ८.३१+३२) हैं ॥ ६३-६४ ॥
कमलादित्रयेणैव त्वन्योन्यत्वेन लाञ्छितम् ॥ ६४ ॥
बद्धपद्मासनस्थं च दिवि दिक्षु च सम्मुखम् ।
संवीजयेत् तु विनयाच्चामरेण सितेन च ॥ ६५ ॥
देवीद्वादशकं विशिनष्टि—कमला(दि?दी)ति सार्धेन ॥ ६४-६५ ॥
ये कमलादि तीन तीन देवियाँ आकाश में एवं दिशाओं में पद्मासन बाँध कर
सबके सामने खड़ी हैं । साधक विनयपूर्वक इन्हें चामर के पङ्ख से पङ्खा झले ॥ ६५ ॥
देवीद्वादशकं चैव तासां रूपमथोच्यते ।
पूर्णचन्द्राननाः सर्वाः सर्वर्तुकुसुमान्विताः ॥ ६६ ॥
सर्वलक्षणसम्पन्नाः सर्वाभरणभूषिताः ।
विद्रुमाभं त्रयं त्वाद्यमपरं चम्पकप्रभम् ॥ ६७ ॥
प्रियङ्गुमञ्जरीश्यामं तृतीयं देवतात्रयम् ।
चतुर्थं त्रितयं ध्यायेज्जातीपुष्पसमप्रभम् ॥ ६८ ॥
आद्यायाः कमलं पाणावन्यस्या हेतिराट् करे ।
शङ्खं ध्यायेत्तृतीयस्या एवं ध्यायेत् त्रिषु त्रिषु ॥ ६९ ॥
चतुस्त्रिर्देवतान्तानामेवमाद्यं त्रयं क्रमात् ।
स्मृत्वा सम्पूजनं कुर्याज्जागरेण समन्वितम् ॥ ७० ॥
तद्रूपलाञ्छनादिक्रममाह—तासामित्यादिभिः । आद्यायाः श्रियः, अन्यस्यां
वागीश्वर्याम्, तृतीयस्यां कान्त्याम्, त्रिषु त्रिषु क्रियादिकेच्छादित्रिके मायादित्रिके