सार्थ तुकाराम गाथा (मराठी अभंग व भावार्थ)

सार्थ तुकारामगाथा ४२९
भक्ताचे भयपाश व यमपाश तोडून टाकतो २ शरण आलेल्या भक्तांना हाच विठ्ठल मुक्तीचे दान देणारा असून
या संतसमागमात हा नेहमीच प्राप्त होतो. ३ हा विठ्ठल म्हणजे गुणाचा साठा असून याच्यामुळेच सर्व सिद्धी प्राप्त
होण्यासारख्या आहेत. या विठ्ठलाच्या नामामुळे समाधीच लागून राहते. ४ विठ्ठलाचे नाम घेताना फारच सुख झाले
असून मुखही गोड झाले आहे, असे तुकाराम महाराज म्हणतात. ५
९४४ विठो सांपडावया हातीं । ठावी जाली एक गती ।
न धरी भय चित्तीं । बळ किती तयाचे ॥ १ ॥
लागे आपणचि हातीं । किंव भाकावी काकुलती ।
करीं मग चित्तीं । असेल तें तयाचे ॥ २ ॥
एकलिया भाववळें । कें सांपडे तो काळें ।
वैष्णवांच्या मेळें । उभा ठाके हाकेसी ॥ ३ ॥
बांधा माझिया जीवांसी । तुका म्हणे प्रेमापाशीं ।
न सोडों तयासी । सर्वस्वासी उदार ॥ ४ ॥
शब्दार्थ व टीपा - गती-मार्ग
अर्थः- हा विठ्ठल हातात सापडण्याचा एक मार्ग सापडलेला आहे. आता त्याची भीती तुम्ही मुळीच
बाळगू नका, त्याची शक्ती अशी कितीशी आहे ? १ त्याच्याजवळ जरा काकुळतीचा भाव व्यक्त केला, की तो
आपण होऊन आपल्या भक्ताच्या हातात येतो. मग तो आपल्या मनात असेल त्याप्रमाणे त्या भक्ताचे करतो. २
एकटघाऱ्याच्या भक्तीच्या बळाने तो कधी तरी कालान्तराने सापडतो; पण वैष्णवांच्या समुदायात मात्र नुसती हाक
मारली तरी तो उभा राहतो ३ तुकाराम महाराज म्हणतात, अशा या देवाला माझ्या जीवाशी बांधून टाकावे.
प्रेमपाशाने हृदयाशी बांधल्यावर सर्वविषयी मी उदार असलो तरी याला मात्र सोडणार नाही. ४
९४५ वाट वैकुंठीं पाहाती । भक्त कें पां येथें येतीं ।
तया जन्ममरणराती । नाहीं चित्तीं परलोक ॥ १ ॥
धन्यधन्य हरिचे दास । तयां सुलभ गर्भवास ।
ब्रह्मादिक करिती आस । तोर्यावास¹ भेटीची ॥ २ ॥
कथाश्रवण व्हावयास । यमधर्मा थोर आस ।
पाहे रात्रदिवस । वाट कर जोडोनियां ॥ ३ ॥
रिद्धिसिद्धी न पाचारितां । त्या धुंडिती हरिभक्तां ॥
मोक्षसायुज्यता । वाट पाहे भक्तांची ॥ ४ ॥
असती जेथें उभे ठेले । सदा प्रेमसुखें धाले ।
आणीक ही उध्दरिले । महादोषी चाडाळ ॥ ५ ॥
सकळ करिती त्याची आस । सर्वभावे ते उदास ।
धन्यभाग्य त्यास । तुका म्हणे दहपणे ॥ ६ ॥
शब्दार्थ व टीपा :- कें-केव्हा, छतो-वाळली, सायुज्यता-चतुर्विध मुक्तीमधील एक.
अर्थः- या वैकुंठात भक्त केव्हा येतील ? याविषयी तेथील लोक एकसारखी वाट पाहात असतात. पण
भक्ताना जन्ममरणाची चिंता कधीच नसल्याने त्यांच्या चित्तात परलोकाची अथवा वैकुंठाची इच्छा कधीच नसते १
श्रीहरीचे हे दास धन्य होत. त्यांना गर्भवासाचे दुःख नेहमीच सहजसुलभ वाटते. ब्रह्मादिक देवही यांच्या भेटीची
१ तीर्था वास