सार्थ तुकाराम गाथा (मराठी अभंग व भावार्थ)

सार्थ तुकारामगाथा २५१
शब्दार्थ व टीपा :- पोरी-मोठी, आस-इच्छा, आसार, निरवावें-सोपवावे.
अर्थ :- देवा, तुझ्याविषयीचे उचित असे प्रेम माझ्या हृदयात निर्माण होऊ दे. १ हेच दान देवा, मी तुला
मागायला आलो आहे. मला तुझी फार मोठी आशा आहे. २ देवा, मी तुझे चिंतन जेव्हा करीन तेव्हा तुझीच सेवा
माझ्या हातून व्हावी. ३ तुकयाबंधू म्हणत आहे, देवा, तुझ्याविषयीच्या भावाजवळच मला सोपवावे. तो भाव
सतत माझ्या चित्तात असावा. ४
४८८ गाऊं वाऊं टाळी रंगों नाचूं उदास ।
सांडोनि भय लज्जा शंका आस निरास ॥ १ ॥
बळियाचा बळी तो कैवारी आमुचा ।
भुक्तिमुक्तिदाता सकळां ही सिद्धींचा ॥ २ ॥
मारूं शब्दशस्त्रबाण निःशंक अनिवार ।
कंटकांचा चुर शिर फोडूं काळाचें ॥ ३ ॥
म्हणे तुकयाबंधु नाहीं जीवाची चाड ।
आपुलिया तेथें काय आनिकांची भीड ॥ ४ ॥
शब्दार्थ व टीपा :- कंटकांचा-दुष्टांचा, चुर-चुरा, शिर-डोके
अर्थ :- श्रीहरीच्या भक्तिप्रेमाच्या रंगात येऊन, टाळी वाजवून त्याचे नाम गाऊ. त्याच्या नादात उदास
वृत्तीचे होऊन नृत्य करू. यावेळी लौकिकाची आशा, भीती, लाज, शंका, इच्छा, निराशा इत्यादी वृत्तींचा त्याग
करू. १ सर्व बलवंतांचा बलवंत असणारा हा श्रीहरी आता आमचा कैवारी झाला आहे. तोच आम्हांस भक्ती,
मुक्ती देणार असून सर्व सिद्धी त्याच्याच कृपेने आम्हांस प्राप्त होणार आहेत. २ आता कुणाचीही शंका व भीती
न धरता शब्दशस्त्रांच्या व तीक्ष्ण बाणांच्या साहाय्याने दुष्टांचे चूर्ण करून टाकू प्रत्यक्ष काळाचेही डोके आम्ही
फोडू. ३ तुकयाबंधू म्हणत आहे, या बाबतीत आम्हाला आमच्या जीवाची काही पर्वा नाही. येथे इतरांची भीड
धरण्याचे कारण तरी काय आहे ? ४
४८९ सांडूनि वैकुंठ । उभा विटेवरी नीट ॥ १ ॥
आला आला रे जगजेठी । भक्ता पुंडलिकाचे भेटी ॥ २ ॥
पैल चंद्रभागे तीरीं । कट धरूनियां करीं ॥ ३ ॥
तुकयाबंधु म्हणे अंबर । गजर होतो जयजयकार ॥ ४ ॥
शब्दार्थ व टीपा :- सांडूनि-सोडून, अंबर-आकाश
अर्थ :- प्रत्यक्ष वैकुंठ सोडून हा श्रीहरी या पृथ्वितलावर येऊन एका साध्या विटेवर उभा राहिला
आहे. १ हा जगन्नायक या भक्त पुंडलिकासाठी या भूमीवर आला आहे २ चंद्रभागेच्या पलीकडच्या तीरावर
कमरेवर हात ठेवून हा उभा आहे. ३ तुकयाबंधू म्हणत आहे की, याच्या जयजयकाराने सारे आकाश भरून गेले
आहे. ४
४९० कृपाळु भक्तांचा । ऐसा पति गोपिकांचा ॥ १ ॥
उभा न पाचारितां दारी । न सांगतां काम करी ॥ २ ॥
भाव देखौनि निर्मळ । रजां बोडवी कपाळ ॥ ३ ॥
तुकयाबंधु म्हणे न भजा । कां रे ऐसा भोळा राजा ॥ ४ ॥