सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सङ्गीतरत्नाकर: प्रथम भाग (शार्ङ्गदेव - स्वरगताध्याय सविस्तार व्याख्या व अनुवाद सहित)

सङ्गीतरत्नाकर: प्रथम भाग (शार्ङ्गदेव - स्वरगताध्याय सविस्तार व्याख्या व अनुवाद सहित)

Sangita Ratnakara of Sarangadeva (Svaradhyaya)

शार्ङ्गदेव (अनुवादक: डॉ. आर. के. श्रृङ्गी एवं डॉ. प्रेमलता शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished251 पृष्ठ

पृष्ठ 22, कुल 251 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 22

( xxxviii )

(vii) शुद्धतान-नामानि ७२-९०ख

  1. षड्जग्रामस्य-षाडवशुद्धतानाः ७२-७८ख
  2. मध्यमग्रामस्य-षाडवशुद्धतानाः ७८ग-८२
  3. षड्जग्रामस्थौडुवशुद्धतानाः ८३-८६
  4. मध्यमग्रामस्थौडुवशुद्धतानाः ८७-९०ख
    (viii) शुद्धतानानां वैदिकनाम्नां तत्सद्यश्फलम् ९०गघ
    (ix) गान्धर्वे गाने च शुद्धकूटतानानामुपयोगः ९१
    ५. पञ्चमं साधारणप्रकरणम् १-११ख
    (i) द्विविधं साधारणं, तत्र स्वरसाधारणम् १-२ख
    (ii) काकल्यन्तरसाधारणम् २ग-३
    (iii) काकल्यन्तरप्रयोगविधिः ४-६
    (iv) षड्जमध्यमसाधारणम् ७-९
    (v) जातिसाधारणम् १०-११ख
    ६. षष्ठं वर्णालङ्कारप्रकरणम् १-६५ख
    (i) वर्णलक्षणं, तद्भेदाश्च १-३ख
    (ii) अलङ्कारलक्षणं, तद्भेत्तद्भेदनिरूपणं च ३ग-६४ख
    (क) अलङ्कारलक्षणम् ३गघ
    (ख) स्थायिवर्णगतालङ्कारोद्देशः ४-६ख
    (ग) मन्द्रतारलक्षणम् ६ग-८
    (घ) स्थायिवर्णगतालङ्कार-निरूपणम् ९-१३
  5. प्रसन्नादिः ९कख
  6. प्रसन्नान्तः ९ग
  7. प्रसन्नाद्यन्तः ९घ-१०क
  8. प्रसन्नमध्यः १०ख-घ
  9. क्रमरेचितः ११-१२
  10. प्रस्तारः १३कख
  11. प्रसादः १३गघ
    (ङ) आरोहिवर्णगतालङ्कारोद्देशः १४-२५
  12. विस्तीर्णः १६
  13. निष्कर्षो, गात्रवर्णश्च १७-१८ख
  14. बिन्दुः १८ग-१९ख
  15. अभ्युच्चयः १९गघ
  16. हसितः २०
  17. प्रेङ्खितः २१
  18. आक्षिप्तः २२

( xxxix )

  1. सन्धिप्रच्छादनः २३
  2. उद्गीत, उदाहितः, त्रिवर्णः, पृथग्वेणिश्च २४-२५
    (च) अवरोहिवर्णगतालङ्काराः २६कख
    (छ) सञ्चारिवर्णगतालङ्कारोद्देशः २६ग-५३
  3. मन्द्रादिः ३०
    2,3. मन्द्रमध्यः, मन्द्रान्तश्च ३१कख
  4. प्रस्तारः ३१ग-३२ख
  5. प्रसादः ३२ग-३३ख
  6. व्यावृतः ३३ग-३४
  7. स्खलितः ३५
  8. परिवर्तकः ३६
  9. आक्षेपः ३७क-ग
  10. बिन्दुः ३७ग-३८ख
  11. उदाहितः ३८ग-३९ख
  12. ऊर्मिः ३९ख-४०ग
  13. समः ४०ग-४१ख
  14. प्रेङ्खः ४१ग-४२ख
  15. निष्कूजितः ४२ख-४३क
  16. श्येनः ४३ख-४४क
  17. क्रमः ४४ख-४५क
  18. उद्घट्टितः ४५ख-४६ख
  19. रञ्जितः ४६ग-४७क
  20. सन्निवृत्तकप्रवृत्तकः ४७ख-४८ख
  21. वेणुः ४८ग-४९ख
  22. ललितस्वरः ४९ग-५०ख
  23. हुङ्कारः ५०ग-५१ख
  24. ह्लादमानः ५१ग-घ
  25. अवलोकितः ५२
    (झ) सप्तान्यालङ्कारोद्देशः ५४-६४ख
  26. तारमन्द्रप्रसन्नः ५६-५७ख
  27. मन्द्रतारप्रसन्नः ५७ग-५८ख
  28. आवर्तकः ५८ग-५९ख
  29. सम्प्रदानः ५९ग-६०ख
  30. विधूतः ६०ग-६१ख
  31. उपलोलः ६१ग-६२ख
  32. उल्लासितः ६२ग-६३ख
    (iii) अलङ्काराणां प्रयोजनम् ६४ग-६५ख