सङ्गीतरत्नाकर: प्रथम भाग (शार्ङ्गदेव - स्वरगताध्याय सविस्तार व्याख्या व अनुवाद सहित)

356 Treatment of Svara
अस्यामान्ध्र्यां गान्धारो न्यासः । अंशा एवापन्यासाः । अस्याः
प्रस्तारः—
१७. आन्ध्री
१. गा री री री री री री री
त रु णे न्दु कु सु म
२. री गा री गा री री री री
ख चि त ज टं
३. री री गा गा री री मा मा
त्रि दि व न दी स लि ल
४. री गा सा धनि नीं नीं नीं नीं
धौ त मु खं
५. नीं री नीं रीं धंनि धंनि पां पां
न ग सू नु प्र ण यं
६. मां पां मां रिग गा गा गा गा
वे द नि धि
७. री री गा सस मा मा पा पा
प रि णा हि तु हि न
८. मां पां मा रिग गा गा गा गा
शे ल गृ हं
९. धां नीं गा गा गा गा गा गा
अ मृ त भ वं
१०. पा पा मा रिग गा गा गा गा
गु ण र हि तं
११. नी नी नी नी री री री री
त म व नि र वि श शि
१२. री री गा नी सा सा नी नी
ज्व ल न ज ल प व न
Section 7 : Jāti-s (Melodic types) 357
१३. पां पां मां रिंगं गां गां गां गां
ग ग न त नुं
१४. री री गं संमं मां मां पां पां
श र णं व्र जा मि
१५. मां मां नीं नीं सां री गां पां
शु भ म ति कृ त नि ल
१६. रिंगं गां गां गां गां गां गां गां
यं
[तत्र साकल्येन पदयोजना]
[तरुणेन्दुकुसुमखचितजटं त्रिदिवनदीसलिलधौतमुखं
नगसूनुप्रणयं वेदनिधिं परिणाहितुहिनशैलहम् ।
अमृतभवं गुणरहितं तमवनिरविशशिज्वलनजलपवनगगनतनुं
शरणं व्रजामि शुभमतिकृतनिलयम् ॥]
(xvii) Āndhrī : (105c-107b)
In āndhrī, the fundamental notes are niṣāda, ṛṣabha,
gāndhāra and pañcama; ṛṣabha and gāndhāra as well as niṣāda
and dhaivata are mutually in concert with each other.¹ From
the respective fundamental notes one may proceed up to the
final note.² The hexatone is (caused) by the elimination of
ṣaḍja, the mūrcchanā commences with madhyama and the kalā-s,

1. 'K' interprets this to be a relation of sannidhi and melana spo-
   ken of in raktagāndhārī (verse 91 ante).
2. 'K' interprets aṁśānukramataḥ of the text to the following
   purport : Of the four fundamental notes, viz. ni, ri, ga and pa
   one may sing that one which is employed as such and then
   proceed to sing the non-fundamental or co-fundamental notes
   in order to come to a close with the final note. This provision
   is based on Bharata's statement : "Gāndhāra and ṛṣabha are
   related to each other in their movement and niṣāda and dhai-
   vata as well are directed towards the final note" (as quoted by
   'K', and also see Bom. Ed., p. 451 with a slight variation of
   the text).