सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

Sangita Darpana of Damodara Pandita (TMSSML Edition)

दामोदर पण्डित (सम्पादक: के. वासुदेव शास्त्री) द्वारा

DevanagariSanskritpublished258 पृष्ठ

पृष्ठ 93, कुल 258 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 93

64
त्रिगुरुर्मगणो भूमिर्देवता श्रीप्रदो नृणाम् ।
य आप्यो वृद्धिकृल्लाद्यो रो लमध्यो मृतिप्रदः ॥ ३६९ ॥
आग्नेयस्सोन्तगः स्थानभ्रंशकृद्वायुदैवतः ।
तोन्तलोम्बरदैवत्यो निर्धनत्वकरो नृणाम् ॥ ३७० ॥
मध्यगो जस्तु सूर्यो रुक्प्रदः सौम्यस्तु कीर्तिकृत् ।
गादिर्भस्त्रिलघुर्नस्यात् आयुष्कृद्दैववासवः ॥ ३७१ ॥
368—371)— Ganas or metrical formuals of three
syllables.
Name —Syllables — Devata— effect. —
(1) 'Ma'-gana 3 long Earth wealth.
(2) 'ya'gana 1st short. water Prosperity
(3) 'Ra'gana middle short fire Death
(4) 'Sa'gana last long Air unseating
(5) 'Ta'gana last short Earth Poverty
(6) 'Ja'gana middle long Sun Illness
(7) 'Bha'gana first long Moon Fame
(8) 'Na'gana 3rd short Indra. long life
சு. (368—371) -- ‘கணங்கள்’ அல்லது சீர்களின் வகைகள்
(மூன்று உயிரெழுத்துக்கள் உள்ளவை)
கணம்— குறில் நெடில்— தேவதை— பலன்—
(1) ‘ம’ கணம் 3 நெடில் பூமி. தனம்.
(2) ‘ய’ ,, முதல் குறில் அப்பு விருத்தி
(3) ‘ர’ ,, நடுக்குறில் அக்னி சாவு
(4) ‘ஸ’ கணம் கடைநெடில் வாயு இடமாறல்
(5) ‘த’ ,, கடைக்குறில் ஆகாயம் வறுமை
(6) ‘ஜ’ ,, இடைநெடில் சூரியன் வியாதி
(7) ‘ப’ ,, முதல் நெடில் சந்திரன் கீர்த்தி.
(8) ‘ந’ ,, 3 குறில் இந்திரன் ஆயுள்.