सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

55
कुरुलो नाम गमकः तदा प्रोक्तो मनीषिभिः ॥ ३११ ॥
स्वरमग्रिममाहत्य निवृत्तिस्त्वाहतो भवेत् ।
उल्लसितः स गमको यस्स्वरानुत्तरोत्तरान् ॥ ३१२ ॥
क्रमाद्गच्छन् भवेत्कम्पो वैचित्र्याद्धृदयङ्गमः ।
प्लावितो गमकः प्रोक्तःप्लुतमानेन कम्पनम् ॥ ३१३ ॥
हृदयङ्गमहुङ्कारो गम्भीरोर्गुंफितोभवेत् ।
मुखमुद्रणसम्भूतों मुद्रितोगमकोभवेत् ॥ ३१४ ॥
स्वराणां नमनादुक्तो गमको नामिताभिधः ।
एतेषामेव भेदानां यदास्यान्मिश्रणन्मिथः ॥ ३१५ ॥
मिश्रितस्स तदा प्रोक्तो गमकःस्याद्विचक्षणैः ।
(304-315) Gamaks or Graces; its 15 forms.
(சு 304-315) கமகங்கள் 15 வகை.
स्थाया अपि भवन्त्यत्र रागस्यावयवात्मना ॥ ३१६ ॥
(316-317) Sthayas or kinds of musical phrases well
described in other text-books; hance not dealt with herein.
(சு. 316-317) 'ஸ்தாயங்கள்' அல்லது பிடிகள், மற்ற
நூல்களில் கண்டு கொள்க.
प्रसिद्धास्तद्विदां तेतु नोक्ता विस्तरभीतितः ।
रागाभिव्यक्तिशक्तित्वमनभ्यासेपि यद्ध्वनेः ॥ ३१७ ॥
तच्छारीरमितिप्रोक्तं शरीरेण सहोद्भवात् ।
तारस्थाने भवेद्यस्य माधुर्यं स्निग्धता तथा ॥ ३१८ ॥