सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

39
उदाहरणम् ।
हेमप्रभाभासुरभूषणा च नीलं निचोलं वपुषा वहन्ती ।
कान्ते समीपे कमनीयकण्ठा मानोन्नता रामकरी मतेयम् ॥ २२७ ॥
सगमपधिनिस अथवा सरिगमपधनिस अथवा सरिगमधनि स । इतिरामकरी॥
(225-227) ‘Ramakari’ lakshana.
(சு. 225-227) ‘ராமகரி’ லக்ஷணம்.
देशाख्या षाडवा ज्ञेया गत्रयेण विभूषिता ।
ऋषभेण वियुक्ता सा शार्ङ्गदेवेन कीर्तिता ॥
मूर्छनाहरिणाश्वा च सम्पूर्णा केचिदूचिरे ॥ २२८ ॥
उदाहरणम् ।
वीरे रसे व्यंजितरोमहर्षा निरुध्य सम्बद्धविलासबाहुः ।
प्रांशुः प्रचण्डा किल सुंदराङ्गी देशाख्यरागः कथितो
मुनीन्द्रैः ॥ २२९ ॥
[ हिन्दोलकान्ताकिल देशकारः। इति वापाठः ] ॥ गंमपधनिसग
अथवा गमपधनिसरिगं इति देशाख्या ॥ १६ ॥
(228-229) ‘Desakhya’ lakshana.
(சு, 228-229) ‘தேஸாக்யா’ (தேஸாக்ஷி) லக்ஷணம்,
पञ्चमांश ग्रहन्यासा पूर्णा स्यात्पटमञ्जरी ।
हृष्यका मूर्छना ज्ञेया रसिकानां सुखप्रदा ॥ २३० ॥
उदाहरणम् ।
वियोगिनी कान्तविशीर्णनेत्रा स्रजं वहन्ती वपुषा च शुक्लाम् ।
आश्वास्यमाना प्रियया च सख्या सुधूसराङ्गी पटमञ्जरीयम् ॥
(230-231) ‘Patamanjari’ lakshana,