सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

197
कस्तूरी-नासादेशगतेन विचित्रवर्तनया हंसास्येन ।
तिलकम्-मस्तकदेशगतेन त्रिपताकेन ।
बाले-हृदयगतकाङ्गूलस्वस्तिकाभ्यां । भाले-शिरोदेशगत
पताकाभ्याम् । भल्ली-पृष्ठदेशगतेन खटकामुखेन ।
इव-नतोन्नत कर्तरीमुखेन ! राजते -
पुरोदेशगतेन विचित्रकरवर्तनयालपल्लवेन ।
भ्रूलता-भ्रूदेशगतात्कर्णपर्यन्तं खटकामुखेन ।
चापं-शिखरेण ।
आकृष्य-पुरोगतात् कर्णपर्यन्तं खटकामुखेन
नजाने-कम्पितपताकेन । कं-विचित्रवर्तनया चतुरेण ।
हनिष्यसि-अधोमुखगतेन पताकेन ।
अथवा । इदं रुणद्धि मां पद्ममन्तःकूजितषट्पदम् ।
मयादष्टाधरं तस्याः ससीत्कारमिवाननम् ॥ ९१ ॥
इति लोकधर्मी ।
अथनाट्यधर्मी ।
आश्रित्य कैशिकीं वृत्तिं एकां नाट्योपयोगिनीम् ।
तद्योग्यां लौकिकीं शोभां करोत्यावेष्टितादिभिः ॥ ९२ ॥
अंशेनैवोपजीवन्ती लोकमन्या प्रवर्तते ।
नाट्यधर्मी अपि प्राज्ञा भेदद्वंद्वमिदं जगुः ॥ ९३ ॥
इति नाट्यधर्मी