सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

127
युग्मस्य ये त्रयोभेदाः षड्वा युग्मस्य कीर्तिताः ।
तेषामन्योन्यसंसर्गात् संकीर्णाबहवो मताः ॥ ७४४ ॥
अन्ये पञ्चैव संकीर्णान् गांधर्वेऽपि जगुर्बुधाः ।
पञ्च सप्त नवापि स्युः दशैकादशतत्कलाः ॥ ७४५ ॥
तालाश्चत्वार इत्यन्ये चतुर्दशकलादिकाः ।
चच्चत्पुटादिभेदैस्तु सन्ति खण्डाभिधाः परे ॥ ७४६ ॥
त एव सालगा ज्ञेयाः प्रसिद्ध्यालक्ष्यवर्त्मनि ।
देशीतालप्रपञ्चेन तानपि व्याहरामहे ॥ ७४७ ॥
एतैः प्रकरणाख्यानि तालैर्यानिजगु र्बुधाः ।
तेषां तु प्रथमं ज्ञेयं मद्रकं ताल मुत्तमम् ॥ ७४८ ॥
अपरान्तं द्वितीयं स्यात् उल्लोप्यं च ततः परम् ।
छन्दकासारिते वर्धमानकं पाणिकं तथा ।
ऋचो गाथाश्च सामानि मिलितानि चतुर्दश ॥ ७५० ॥
मोक्षस्य साधनान्येव प्रयोज्यानि शिवस्तुतौ ।
लक्ष्यप्रयोजनाभावात् नप्रोक्तानि यतस्ततः ॥ ७५१ ॥
इति मार्गतालप्रकरणं समाप्तम् ।
738–751 Other varieties of marga talas known as
‘salages’ and ‘Sankirnas’
738–751 ‘சாலகம்’, ‘ஸங்கீர்ணம்’ என்ற பலவகை மார்க்க
தாளங்கள்.
अथ देशीताल प्रकरणम् ।