समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

पताकादिचतुष्षष्टिहस्तलक्षणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः । ६५३
विषादे विभ्रमे स्त्रीणां (१स्तन्यं तत्स्थं यथा रसः ? ) ।
अधस्तलं प्रयुञ्जीत ह( त )थैनं हनुधारणे ॥ १७१ ॥
अस्यानुयायिनी( नीं ) दृष्टिं पाणेः कुर्याद् २भ्रुवौ तथा ।
इति हंसपक्षः ॥
तर्जन्यङ्गुष्ठसन्दंश( ४स्व ५रोदनस्य ? ) यदा भवेत् ॥ १७२ ॥
आनुत( भुग्न )तलमध्यश्च सन्दंश इति स स्मृतः ।
स चाग्रमुखपार्श्वका( र्श्वा )नां भेदेन त्रि( वि )धो भवेत् ॥ १७३ ॥
तं पुष्पावचये पुष्पर्माग्रंथ( ग्रथ )ने च ६प्रयोजयेत् ।
तृणपर्णग्रहे ७केशसूत्रादिस्तथापरे( ? ) ॥ १७४ ॥
८श( शि )ल्पैकादेशग्रहणे त्वग्रस्त( सं )दंशकं स्थिरम् ।
आकर्षणात्( णे ) तथा कृष्णे( ? ) वृन्ता( त् ) पुष्पस्य चोद्धृतौ ॥
विदध्यादेवमेवैनं शलाकार( दि )निरूपणा( णे ) ।
रोषे धिगिति वाक्ये च बहिर्भागप्रसर्पिणम् ॥ १७६ ॥
( यज्ञोपचितं ? ) तत्प्रदेशे१० स्थितेन च ।
उत्तानेनोरसोऽग्रे तु संयुतेन च ( १२निर्धूतम् ? ) ॥ १७७ ॥
( वचनं वलहा किञ्चित् समध्येनाधोमुखेन च ? ) ।
ग्रहणं गुणसूत्रस्य बाणलक्षनिरूपणम् ॥ १७८ ॥
ध्यानं योगं च हृद्देशवर्तिना संप्रदर्शयेत् ।
( १३स्तोकतिभिन्ना ये ? ) कर्तव्यः संयुक्तस्तूरसः१४ पुरः ॥ १७९ ॥
कुत्सास्त( सू )याकोमलेषु सदोषवैचनेषु१५ च ।
विवर्तिताग्रः कर्तव्यो वामो विघटितो मनाक् ॥ १८० ॥
प्रवालरचने वर्तिग्रहणे नेत्ररञ्जने ।
आलेख्ये चैष कर्तव्यस्तथालक्तकपीडने ॥ १८१ ॥
१ द. स्तनां । मुद्रितपुस्तके 'स्तनान्तःस्थं यथारसम्' इति स्यात् । २ द. भ । ३ द. न्या ।
४ मुद्रितपुस्तके 'स्वरालयस्य' इति स्यात् । ५ द. रा । ६ द. माग्रथ । ७ द. श्र । ८ द. को ।
मुद्रितपुस्तके 'केशसूत्रादेश्च परिग्रहे' इति स्यात् । ९ द. शल्यैकदेश° । १० द. ष्णा । ११ द. श ।
१२ द. निर्डूनम् । मुद्रितपुस्तके 'वेधनम्' इति स्यात् । १३ द. स्तोकभिनये; मुद्रितपुस्तके 'स्तोका-
भिनये' इति स्यात् । १४ द. स्तु । १५ द. °पर्वं च तेषु च ।