समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

५९४ समराङ्गणसूत्रधारे
देवानामसुरणां च राक्षसानां तथैव च ।
दिव्यमानुषमर्त्यानां कुब्जवामनयोरपि ।
किन्नराणां सभूतानां क्रमेणास्मिन्नुदाहृतम् ॥ १६ ॥
इत्थम्मण्डक(१वेले च वनं क्रमं ? )
(का)यमानमपि जातिभेदतः ।
भावतश्च कथितं विभो(जन्मना ? )वयंन्
(३यलिखाख्या स्त ? )खलु चित्रवित्तमः ॥ १७ ॥
अथ मानसमुत्पत्तिर्यथावदभिधीयते ॥ १८ ॥
देवानां त्रीणि रूपाणि सुरजो +४+ कुम्भकौ ।
स्याद् दिव्यमानुषस्यैकं शरीरं दिव्यमानुषम् ॥ १९ ॥
असुराणां त्रिधा रूपं चक्रमृत्तीर्णकं तथा ।
दुर्दरः शकटः कूर्मत्रिदिवौ(इति द्वे) रक्षसाँ पुनः ॥ २० ॥
पुंसां रूपाणि पञ्च स्युस्तान्युच्यन्ते यथाक्रमम् ।
(हंसः सासाप्ररूचको भक्तामार्लाव्द्य एव च ॥ २१ ॥
७कुयस्वविद्विधौ ज्ञेयो मेषो वृत्तकरस्तथा ? ) ।
वामनास्त्रिविधा ज्ञेयाः सपिण्डास्थानपद्मकाः ॥ २२ ॥
(कूश्माण्डकर्वर्टैस्तिर्यक् ++++ प्रथमतः ? ) ।
मयूरः कुर्वटैः काशः किन्नरस्त्रिविधो भवेत् ॥ २३ ॥
(वालंकीं पौरुषी वृत्ता +++ दण्डकौ तथा ।
त्रयः( ? ) पञ्चधा प्रोक्ताः समस्ताश्चित्रवेदिभिः ॥ २४ ॥
भद्रो मन्दो मृगो मिश्र इति हस्ती चतुर्विधः ।
जन्मतस्त्रिविधं१३ प्राहु (१४गिर्रिर्न १५गिरिनद्युरूखांश्रयम् ? ) ॥२५॥
१ मुद्रित पुस्तके ‘विलेखनक्रमः’ इति स्यात् । २ द. विभजेन्मनां च यान्यलिन्याख्या स खलु ।
३ मुद्रित पुस्तके ‘यो लिखेत् स’ इति स्यात् । ४ द. वज्र । ५ द राक्षसं । ६ द. ल । ७ द. कुयस्त्व-
द्विविधौ । ८-९ द. र्क । १०-११ द. की । १२ द. स्त । १३ द. धा । १४ मुद्रित पुस्तके ‘गिरिन-
द्यूशराश्रयम्’ इति स्यात् । १५ द. गिंरिन इत्ययं पाठः पुस्तके नास्ति ।