समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

५१० समराङ्गणसूत्रधारे
षट्पदा स्यात् तृतीयात्रे¹ ++ भागोच्छ्रिताः पराः ।
कैर्ण² ++++ स्तिस्रो घण्टा चाष्टपदोच्छ्रिता ॥ ११६ ॥
कूटैरलङ्कृता कार्या शुकाद्यादि च पूर्ववत् ।
सै⁴ +++ पि चैतेषां प्रासादार्धेन कारयेत् ॥ ११७ ॥
घण्टां तु संहतां श्लक्ष्णां बन्धनैरुपशोभिताम् ।
यादृशी कर्म⁵ ++ ने कूटेष््वेषां विधीयते ॥ ११८ ॥
भद्रेषु तादृशी कार्या कृत्स्नप्रासादसिद्धये ।
य इमं कारयेद् राजा प्रासादं पृथिवीजयम् ॥
भुनक्ति निखिलां पृथ्वीं स सप्ताम्भोधिमालिनीम् ॥ ११९ ॥
इतीरिता द्वादश( स्यगर्तै ? )
प्रासादमुख्याः शुभलक्ष्मयुक्ताः ।
वावाटसंज्ञांस्तदमून् विदित्वा
( लभेत् पूज्यस्यैर्यंते नृ ? )पेभ्यः ॥ १२० ॥
इति महाराजाधिराजपरमेश्वरश्रीमद्भोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारनाम्नि वास्तुशास्त्रे
¹¹( वटोक ?)प्रासादो नाम चतुःषष्टितमोऽध्यायः ॥

अथ भूमिजप्रासादलक्षणं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः ।
भूमिजानां विमानानां ब्रूमो लक्ष्म क्रमागतम् ।
चतुरश्रीकृतानां च वृत्तानां (¹²वृंत पूर्वशः ?) ॥ १ ॥
केषाञ्चिन्निर्गमस्तत्र जायते भागसंश्रया ।
केषाञ्चित् पुनरेष स्याद् वृत्तमध्यमधिष्ठितः ॥ २ ॥
चतुरश्रीकृते क्षेत्रे दशभागवि¹³भाजिते ।
चतुर्भूमियुतस्याथ लक्ष्म ¹⁴त्संशस्य ( च्छन्दस्य ) कथ्यते ॥ ३ ॥
१ द. भागं । २ द. ष्टि । ३ द. कर्तव्या भूमिका । ४ द. सर्वेषामपि । ५ द. कर्मरचना ।
६ द. ज । ७ द. नां । ८ द. ज्ञा । ९ मु. 'लभेत् पूजां स्थपतिर्नृ' इति स्यात् । १० द. प ।
११ द. वटोकप्रासादोऽध्यायो नाम चतुःषष्टितमः ॥ छ ॥ १२ द. च वृत्तपूर्वशः । मु. पाठस्तु 'अनुपूर्वशः'
इति स्यात् । १३ द. रा । १४ द. त्र्यंशस्य ।