समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)
Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja
धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा
पृष्ठ 500, कुल 726 में से
संदर्भ में पढ़ेंविमानादिचतुष्षष्टिप्रासादलक्षणं नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः । ४३७
तस्या भूमेस्तु विस्तारं दशधा भाजयेत् पुनः ।
यः शेषः शिखरायामो (तद्वितिनंते ?) विनिर्दिशेत् ॥ ३६ ॥
विभजेद् वर्धमानं वा रुचकं वास्तुशोभनम् ।
कर्णान्तरे भद्रमध्ये वल्लभा (ल्मीं) तत्र कारयेत् ॥ ३७ ॥
भूमिकाशिखरेणोर्ध्वं नवभूमिं विभेदयेत् ।
वेदिकामध्यसूत्रस्य (कर्णतोर्ध्वभुवस्तथा ?) ॥ ३८ ॥
भूमिकोर्ध्वभुवश्चैव विस्तारं दशधा भवे(जे)त् ।
मूलसीमानुसारेण स्याच्छेदावधि संहँतिः ॥ ३९ ॥
ग्रीवा मूलार्धभागे +++ नामलसारकम् ।
चन्द्रिका चार्धभागेन + ५++ कलशो भवेत् ॥ ४० ॥
सर्वतोभद्रः ॥
गजस्य संस्थानमथ प्रासादस्याभिधीयते ।
चतुःषष्टिपदं वास्तु प्रासादस्य विभाजयेत् ॥ ४१ ॥
ततः सीमार्थसूत्रेण पृष्ठतो वृत्तमालिखेत् ।
पञ्चभागमिर्ना जङ्घा मेखला सार्धभागिकी ॥ ४२ ॥
अग्रतः सूरसेनः स्यात् पृष्ठतः कुञ्जराकृतिः ।
सीमानमष्टधा कृत्वा विभजेन्नन्दने यथा ॥ ४३ ॥
द्वौ द्वौ चं कर्णयोर्भागौ भद्रेषु चतुरो विदुः ।
विस्ताराधेन जङ्घा स्याद् रथिकायाः पृथक् पृथक् ॥ ४४ ॥
भागत्रयोच्छ्रितं शृङ्गं कर्णदेशे विधीयते ।
सप्तभागसमुत्सेधा वलभी मध्यसंश्रिता ॥ ४५ ॥
समन्ताद् भद्रसंस्थाना रेखाग्रीवाण्डकादिभिः ।
सिंहकर्णैश्च भद्रेषु प्रासादो गर्भ उच्यते (?) ॥ ४६ ॥
(वित्तसाध्यविहीनेन ?) कर्तव्यः स्वस्तिके यथा ।
(सर्ववत् तस्य स्युः पत्रनिभाः ?) ॥ ४७ ॥
१ द. वर्द्धासानं वा । २ द. ल्मी । ३ द. ॰र्द्वां न च भूमि । ४ स. सङ्गतिः । ५ द. भागेन ।
६ द. तां । ७ द. तु । ८ द. नो । ९ द. रथाः सर्वं ।