साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)
Sahityadarpana of Vishwanatha with Hindi Commentary
कविरत्न आचार्य विश्वनाथ / पं. शालिग्राम शास्त्री द्वारा
इस पृष्ठ पर कोई पाठ (टेक्स्ट) उपलब्ध नहीं है, यह पृष्ठ पूर्णतः रिक्त/सफेद है।
साहित्यदर्पणे विशेषतोऽवलोकनार्हा विषयाः ।
प्रथमे परिच्छेदे—काव्यफलानिरूपणं वस्तुतो दर्शनाहम् ( ३-६ पृ. ) ।
काव्यस्वरूपनिर्वचनावसरे सर्वाणि प्रमाणवचनानि दर्शनाहीणि ( ६-२० पृ. ) तत्र
‘तददोषौ-’ इत्यादिकाव्यप्रकाशकारोक्तकाव्यस्वरूपस्य खण्डनग्रन्थगताटिप्पण्यो
दर्शनाहां ॥
द्वितीये परिच्छेदे—अभिधा सकेत( ३३ पृ.)पदगता टिप्पणी दर्शनाहाँ ।
इतरग्रन्थविशिष्टं लक्षणाभेदाना निरूपणं वस्तुतो नैयायिकानामपि दर्शनाहम्
( ३७–५६ पृ ) । यद्यप्यत्र कतिपये भेदास्तत्र तत्र महाकाव्येष्वनवकाशतया
मन्दप्रयोजनास्तथापि लक्षणाभेदव्युत्पादनाय लावश्यका एव ॥
तृतीये परिच्छेदे—‘विभावेन-’ ( ७२ पृ. ) कारिकागता टिप्पणी निपुणं
विभावनीया । रत्तमादित्वरूपजिज्ञासुभिर्नेतृलक्षणगतानि प्रायः सर्वाण्येव विशेषणानि
निरीक्षणीयानि ( ९७-१०० पृ ) । पुरा भारतवर्षेऽन्त पुरसहायाः किंविधाः
कल्पिता इति तत्त्वजिज्ञासुभिः ‘वामन-’ ( १०३ पृ ) इत्यार्या समूललक्ष्यलक्षणा-
न्वेषणपूर्वकं समाकलनीया । तत्र किरात-म्लेच्छ-आभीरशब्दगता विशेषा
अप्युद्देश्या. । साधारणस्त्रीलक्षण ( ११७ पृ. ) निरूपणे कलापदार्थाः प्राचीनरहस्य-
वेदिनिरूपणमनुसधेया । स्वदारगुप्यर्थमनुरागेङ्गितानि ( १३९ पृ. ) दर्शनाहीणि ।
तत्र शिल्पिन्याद्या अनिसंधायिका भवन्तीति वात्स्यायनसंमतिर्द्रष्टव्या ( १४१ पृ. ) ।
शृङ्गारादीनां स्वरूपाणि ( १६९ पृ. ) काव्यप्रकाशाद्यपेक्षया स्फीतानि दर्शनाहीणि ॥
चतुर्थे परिच्छेदे—ध्वनिगुणीभूतव्यङ्ग्याद्यनकाव्यभेदप्रतिपादनं सुप्रतीतमेव ।
तत्र ‘प्रधान-’ ( २४८ पृ ) पदनिष्टा टिप्पणी विलोकनीया ॥
पञ्चमे परिच्छेदे—व्यञ्जनावृत्तेः स्थापनमितरग्रन्थापेक्षया स्फीतं प्राञ्जलं
दर्शनाई चास्ते ॥
षष्ठे परिच्छेदे—सर्वोऽपि विषयप्रपञ्चो वस्तुतो दर्शनयोग्यः । किंबहुना,
यथात्र नाटकादीना दशरूपकाणा नाटिकादीनामष्टादशोप shape/रूपकाणां तद्गतविशेपजा-
तानामन्येषा चोच्चावचानां विषयाणां विशदरूपेण निरूपणं निपुणतमं प्राप्यते, न
तथा दशरूपकादिषु । सांप्रतमुपलभ्यमानेषु नाट्यशास्त्रपुस्तकेषु तु बहुत्र न्यूनता
प्रतीयते । यदि किमपि नाट्यशास्त्रस्याविकलं पुस्तकं लभ्येत तर्हि दर्पगोल्लिखितवि-
षयजातानां परीक्षा मौलिकदृशनकाव्यानवेषणाय विधातुं पार्येत । सति कुड्ये चित्र-
मिति न्यायात् । श्रीमता हॉल्साहिबेन दशरूपकेण सह तदुपकारिणो येऽध्यायाः
( १९-२०।३४ ) मुदापितास्तेऽपि नाविकलाः ।
८० साहित्यदर्पणे
तातपादो रामभजो बापुदेव इति त्रयी ।
त्रेतेव स्मर्यतां चेतो यया शास्त्रावगाह्यभूः ॥
गुणदोषानुपङ्गेन या प्रीतिः किं तयाधुना ।
ईशानः सर्वविद्यानां स मे स्वामी प्रसीदतु ॥
स ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ।
स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥
जयपुरराजधानी } इत्याशास्ते
वैक्रमाब्दाः १९७७ } श्रीदुर्गाप्रसादद्विवेदः ।
साहित्यदर्पणे विशेषतोऽवलोकनार्हा विषयाः।
प्रथमे परिच्छेदे-काव्यफलनिरूपणं वस्तुतो दर्शनार्हम् ( ३-६ पृ. ) ।
काव्यस्वरूपनिर्वचनवसरे सर्वाणि प्रमाणवचनानि दर्शनार्हाणि ( ६-२० पृ. ) तत्र
'तददोषौ-' इत्यादिकाव्यप्रकाशकारोक्तकाव्यस्वरूपस्य खण्डनग्रन्थगतटिप्पण्यो
दर्शनार्हाः ॥
द्वितीये परिच्छेदे-अभिधा सङ्केत (३३ पृ०) पदगता टिप्पणी दर्शनार्हा ।
इतरग्रन्थातिरिक्तं लक्षणाभेदाना निरूपणं वस्तुतो नैयायिकानामपि दर्शनार्हम्
( ३७-५६ पृ ) । यद्यप्यत्र कतिपये भेदास्तत्र तत्र महाकाव्येष्वनवकाशतया
मन्दप्रयोजनास्तथापि लक्षणाभेदव्युत्पादनाय सावश्यका एव ॥
तृतीये परिच्छेदे-'विभावेन-' ( ७२ पृ. ) कारिकागता टिप्पणी निपुर्ण
विभावनीया । उत्तमादिखरूपजिज्ञासुभिर्ने तृलक्षणगतानि प्रायः सर्वाण्येव विशेषणानि
निरीक्षणीयानि ( ९७-१०० पृ. ) । पुरा भारतवर्षेऽन्तःपुरसहायाः किंविधाः
कल्पिता इति तत्त्वजिज्ञासुभिः 'वामन-' ( १०३ पृ. ) इत्यार्या समूललक्ष्यलक्षणा-
न्वेषणपूर्वकं समाकलनीया । तत्र किरात-म्लेच्छ-आभीरशब्दगता विशेषा
अप्युद्देया । साधारणस्त्रीलक्षण ( ११७ पृ. ) निरूपणे कलापदार्थाः प्राचीनरहस्य-
वेदिनिर्वचनमनुसन्धेया । स्वदारगुह्यर्थमनुरागेङ्गितानि ( १३९ पृ. ) दर्शनार्हाणि ।
तत्र शिल्पिन्याद्या अनिष्टधायिका भवन्तीति वात्स्यायनसमतिर्द्रष्टव्या ( १४१ पृ. ) ।
शृङ्गारादीना स्वरूपाणि ( १६९ पृ. ) काव्यप्रकाशाद्यपेक्षया स्फीतानि दर्शनार्हाणि ॥
चतुर्थे परिच्छेदे-ध्वनिगुणीभूतव्यङ्ग्याद्य काव्यभेदप्रतिपादनं सुप्रतीतमेव ।
अत्र 'प्रधान-' ( २४८ पृ ) पदनिष्ठा टिप्पणी विलोकनीया ॥
पञ्चमे परिच्छेदे-व्यञ्जनावृत्तेः स्थापनमितरग्रन्थापेक्षया स्फीतं प्राञ्जलं
दर्शनार्ह चास्ते ॥
षष्ठे परिच्छेदे-सर्वोऽपि विषयप्रपञ्चो वस्तुतो दर्शनयोग्यः । किंबहुना,
यथात्र नाटकादीना दशरूपकाणा नाटिकादीनामष्टादशोपरूपकाणां तद्गतविशेषजा-
तानामन्वेषां चोच्चावचानां विषयाणां विशदरूपेण निरूपणं निपुणतमं प्राप्यते, न
तथा दशरूपकादिषु । सांप्रतमुपलभ्यमानेषु नाट्यशास्त्रपुस्तकेषु तु बहुत्र न्यूनता
प्रतीयते । यदि किमपि नाट्यशास्त्रस्याविकलं पुस्तकं लभ्येत तर्हि दर्पणोल्लिखितवि-
षयजातानां परीक्षा मौलिकदृष्टान्तकाव्यानवेषणाय विधातुं पार्येत । सति कुड्ये चित्र-
मिति न्यायात् । श्रीमन्ता हॉल्ह्साहिबेन दशरूपकेण सह तदुपकारिणो येऽध्यायाः
( १९-२०।३४ ) मुद्रापितास्तेऽपि नाविलाः ।
८० साहित्यदर्पणे
तातपादो रामभजो बापुदेव इति त्रयी ।
त्रैतेव स्मर्यतां चेतो यया शास्त्रावगाह्यभूः ॥
गुणदोषानुपङ्गेन या प्रीतिः किं तयाधुना ।
ईशानः सर्वविद्यानां स मे स्वामी प्रसीदतु ॥
स ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ।
स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥
जयपुरराजधानी } इत्याशास्ते
वैक्रमाब्दाः १९७७ } श्रीदुर्गाप्रसादद्विवेदः।
साहित्यदर्पणे विशेषतोऽवलोकनार्हा विषयाः।
प्रथमे परिच्छेदे-काव्यफलनिरूपणं वस्तुतो दर्शनाईम् ( ३-६ पृ. ) ।
काव्यस्वरूपनिर्वचनावसरे सर्वाणि प्रमाणवचनानि दर्शनाहीणि ( ६-२० पृ. ) तत्र
'तददोषौ-' इत्यादिकाव्यप्रकाशकारोक्तकाव्यस्वरूपस्य खण्डनग्रन्थगताष्टिप्पण्यो
दर्शनाहीः ॥
द्वितीये परिच्छेदे-अभिधा संकेत( ३३ पृ०)पदगता टिप्पणी दर्शनाही ।
इतरग्रन्थविशिष्टं लक्षणाभेदानां निरूपणं वस्तुतो नैयायिकानामपि दर्शनाहम्
( ३७-५६ पृ. ) । यद्यप्यत्र कतिपये भेदास्तत्र तत्र महाकाव्येष्वनवकाशतया
मन्दप्रयोजनास्तथापि लक्षणाभेदव्युत्पादनाय लावश्यका एव ॥
तृतीये परिच्छेदे - 'विभावेन-' ( ७२ पृ. ) कारिकागता टिप्पणी निपुणं
विभावनीया । उत्तमादिरूपजिज्ञासुभिर्ने तूलक्षणगतानि प्रायः सर्वाण्येव विशेषणानि
निरीक्षणीयानि ( ९७-१०० पृ ) । पुरा भारतवर्षेऽन्तःपुरसहायाः किंविधाः
कल्पिता इति तत्त्वजिज्ञासुभिः 'वामन-' ( १०३ पृ. ) इत्यार्या समूललक्ष्यलक्षणा-
न्वेषणपूर्वकं समाकलनीया । तत्र किरात-म्लेच्छ-आभीरशब्दगता विशेषा
अप्युद्देश्या । साधारणस्त्रीलक्षण ( ११७ पृ. ) निरूपणे कलापदार्थाः प्राचीनरहस्य-
वेदिभिरवश्यमनुसंधेयाः । स्वदारगुप्त्यर्थमनुरागोत्तेजितानि ( १३९ पृ. ) दर्शनाहीणि ।
तत्र शिल्पिन्याद्या संनिधायिका भवन्तीति वात्स्यायनसंमतिर्द्रष्टव्या ( १४१ पृ०) ।
शृङ्गारादीनां स्वरूपाणि ( १६९ पृ. ) काव्यप्रकाशाद्यपेक्षया स्फीतानि दर्शनाहीणि ॥
चतुर्थे परिच्छेदे-ध्वनिगुणीभूतव्यङ्ग्याख्यकाव्यभेदप्रतिपादनं सुप्रतीतमेव ।
अत्र 'प्रधान-' ( २४८ पृ ) पदनिष्ठा टिप्पणी विलोकनीया ॥
पञ्चमे परिच्छेदे-व्यञ्जनावृत्तेः स्थापनमितरनन्यापेक्षया स्फीतं प्राञ्जलं
दर्शनाहं चास्ते ॥
षष्ठे परिच्छेदे- सर्वोऽपि विषयप्रपञ्चो वस्तुतो दर्शनयोग्यः । किंबहुना,
यथान्न नाट्यादीनां दशरूपकाणां नाटिकादीनामष्टादशोपरूपकाणां तद्गतविशेषज्ञा-
नानानन्देषां चोच्चावचानां विषयाणां विशदरूपेण निरूपणं निपुणतमं प्राप्यते, न
तथा दशरूपकादिषु । सांप्रतमुपलभ्यमानेषु नाट्यशास्त्रपुस्तकेषु तु बहुत्र न्यूनता
प्रतीयते । यदि किमपि नाट्यशास्त्रस्याविकलं पुस्तकं लभ्येत तर्हि दर्पोल्लिखितवि-
षयजातानां परीक्षा मौलिकदृष्टदृष्टकाव्यान्यवेषनाय विधातुं पार्येत । सति कुड्ये चित्र-
मिति न्यायात् । धीमता हॉल्त्साहिबेन दशरूपकेण सह तदुक्तरीत्ये येऽध्यायाः
( १९-२०।३४ ) मुद्रापितास्तेऽपि नाविलाः ।
८० साहित्यदर्पणे
तातपादो रामभजो वापुदेव इति त्रयी ।
त्रेतेव स्मर्यतां चेतो यया शास्त्रावगाह्यभूः ॥
गुणदोषानुपङ्गेन या प्रीतिः किं तयाधुना ।
ईशानः सर्वविद्यानां स मे स्वामी प्रसीदतु ॥
सं ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ।
स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥
जयपुरराजधानी } इत्याशास्ते
वैक्रमाब्दाः १९७७ } श्रीदुर्गाप्रसादद्विवेदः ।
३
पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य पङ्क्तौ
दैन्यम् ... ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः ... १६७
श्रमः ... . १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६-
मदः ... ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः ... १६९
जडता ... ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... १६९ १५
उग्रता ... ... १५० ३ | सम्भोगः }
मोहः ... ... १५० ११ | विप्रलम्भरूपम् १७० २
विबोध ... ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४
स्वप्नः ... ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वरागः १७० ६
अपस्मारः ... ... १५२ ८ | कामदशाः ... १७१ ४
गर्वः ... ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेषः १७३ २
मरणम् ... ... १५३ २ | कामदशासु विशेष १७४ ६
आलस्यम्... ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ९
अमर्ष ... ... १५४ ५ | मान }
निद्रा ... ... १५४ ११ | कोप. } ... १७४ १६
अवहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामान ... १७६ ८
औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७
उन्माद ... . १५६ २ प्रवासः ... १७७ १६
शङ्का ... ... १५७ २ दश कामदशा ... १७८ ४
स्मृति ... ... १५७ १० प्रवासभेदा ... १७८ १७
मतिः ... ... १५८ २ करुणविप्रलम्भ ... १८० ८
व्याधि ... ... १५८ ८ सम्भोग ... १८१ ६
त्रास ... ... १५८ १२ सम्भोगभेदाः ... १८२ ४
व्रीडा ... ... १५९ ५ हास.... ... १८३ ३
हर्ष ... ... १६० ८ हास्यभेदा ... १८३ ८
असूया ... ... १६० ५ करुण ... १८४ ९
विषाद ... ... १६० ११ करुणविप्रलम्भात्करणस्य भे-
धृतिः ... ... १६१ ६ दारुणम् ... १८४ १३
चपलता ... ... १६१ १४ रौद्रः ... १८६ २
ग्लानि ... ... १६२ ८ शूर्पणखाकृतस्य भेदान्त-
चिन्ता ... ... १६२ १६ रम् ... १८७ २
वितर्क ... ... १६३ ५ वीर ... १८७ ४
संचारिभेद ... ... १६४ ७ युद्धवीर,
सात्त्विकभेद ... ... १६५ ८ धर्मवीर,
सात्त्विकभेदान्तरम् ... १६५ ११ दयावीर, } ... १८७ १८
सात्त्विकभेदान्तरोदाहरणानि १६५ ७ दानवीर, }
२
पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ
औदार्यम् ... ... १०७ २ | माधुर्यम् ... ... १३० ४
नायिकाभेदाः ... १०७ ४ | प्रगल्भता ... ... १३० ११
स्वस्त्री... ... ... १०७ ९ | औदार्यम् ... ... १३० १८
मुग्धा .. ... ... १०८ ३ | धैर्यम्... ... ... १३१ ४
मध्या... ... ... ११० ४ | लीला... .. ... १३१ ११
प्रगल्भा ... ... १११ ३ | विलासः ... ... १३२ २
मध्या धीरा \ | विच्छित्तिः ... ... १३२ १०
मध्या धीराधीरा } ११३ ७ | विव्वोकः ... ... १३३ २
मध्याधीरा / | किलिकिञ्चितम् ... १३३ ९
प्रगल्भा धीरा... ... ११४ ८ | मोट्टायितम् ... ... १३४ २
प्रगल्भा धीराधीरा ... ११४ १६ | कुट्टमितम् ... ... १३४ ८
प्रगल्भाधीरा ... ... ११५ ४ | विभ्रमः ... ... १३४ १६
भेदाख्यानम् ... ... ११५ ७ | ललितम् . ... १३५
उल्टा ... ... ११६ २ | मदः ... ... १३५ ११
धन्या... ... ... ११६ ११ | विहृतम् ... ... १३६ ४
वेश्या .. ... ... ११७ ३ | तपनम् ... ... १३६ ८
भेदाख्यानम् .. ... १२० २ | मौग्ध्यम् ... ... १३७ २
स्वाधीनभर्तृका ... १२० ७ | विक्षेपः ... ... १३७ ७
खण्डिता ... . १२० १० | कुतूहलम् ... ... १३७ १२
अभिसारिका ... ... १२० १३ | हसितम् ... ... १३८ ५
अभिसारिकाभेदाः ... १२१ ३ | चकितम् ... ... १३८ ९
अभिसरणस्थानानि ... १२१ ११ | केलिः... ... १३८ १४
कलहान्तरिता ... १२२ ३ | मुग्धाकन्ययोरनुरागेङ्गितानि १३९ २
विप्रलब्धा ... ... १२२ १० | सर्वासामनुरागेङ्गितानि १३९ ९
प्रोषितभर्तृका... ... १२२ १५ | दूतः ... .. ... १४१
वासकसज्जा ... १२३ ९ | दूतीगुणाः ... ... १४२ ३
विरहोत्कण्ठिता ... १२३ १३ | प्रतिनायकः ... ... १४२ ८
भेदाख्यानम् ... ... १२८ ६ | उद्दीपनविभावाः ... १४२ ११
नायिकालङ्काराः ... १२७ २ | अनुभावाः ... ... १४३ ८
भाव, हाव ... १२८ २ | सात्त्विकाः ... ... १४४ २
हेला ... १२८ ८ | नृत्त, नम्भादयः ... १४४ ९
शोभा ... १२८ १६ | तन्मूर्तीनां लक्षणानि १४४ १०
दीप्तिः ... १२९ ५ | व्यभिचारिणः ... ... १४६ ३
कान्तिः ... १२९ १२ | दम, निर्वेद ... ... १४६ १२
दीप्तिः ... १२९ १६ | असूयाः ... ... १४७ ३
३
पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ
दैन्यम् ... ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः ... १६७ ६
श्रमः ... ... १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६८ ५
मदः ... ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः ... ... १६९ २
जडता ... ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... १६९ १५
उग्रता ... ... १५० ३ | संभोगः }
मोहः ... ... १५० ११ | विप्रलम्भस्वरूपम् १७० २
विबोधः ... ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४
स्वप्नः ... ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वरागः १७० ६
अपस्मारः ... १५२ ८ | कामदशाः ... १७१ ४
गर्वः ... ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेषः ... १७३ २
मरणम् ... ... १५३ २ | कामदशासु विशेषः १७४ ६
आलस्यम् ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ९
अमर्षः ... ... १५४ ५ | मानः } ... १७४ १६
निद्रा ... ... १५४ ११ | कोपः }
अवहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामानः ... १७६ ८
औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७
उन्मादः ... १५६ २ | प्रवासः ... १७७ १६
शङ्का ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४
स्मृतिः ... १५७ १० | प्रवासभेदाः ... १७८ १७
मतिः ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८
व्याधिः ... १५८ ८ | संभोगः ... १८१ ६
त्रासः ... १५८ १२ | संभोगभेदाः ... १८२ ४
व्रीडा ... १५९ ५ | हास्यः ... ... १८३ २
हर्षः ... १५९ ८ | हास्यभेदाः ... १८३ ८
असूया ... १६० ५ | करुणः ... १८४ १५
विषादः ... १६० ११ | करुणविप्रलम्भात्करणस्य भे-
धृतिः ... १६१ ६ | दाख्यानम् ... १८५ १३
चपलता ... १६१ १४ | रौद्रः ... १८६ २
ग्लानिः ... १६२ ८ | युद्धवीरात्करणस्य भेदाख्या-
चिन्ता ... १६२ १६ | नम् ... १८७ २
वितर्कः ... १६३ ५ | वीरः ... १८७ ४
संचारिभावः ... १६४ ५ | दानवीरः }
स्थायिभावः ... १६४ ९ | धर्मवीरः }
स्थायिभावभेदाः ... १६५ २ | युद्धवीरः } ... १८७ १०
स्थायिभावभेदलक्षणानि १६५ ५ | दयावीरः }
[Page 2]
२
| पृष्ठस्य | पङ्क्तौ | पृष्ठस्य | पङ्क्तौ | |
|---|---|---|---|---|
| औदार्यम् ... ... | १०७ | २ | माधुर्यम् ... ... | १३० |
| नायिकाभेदाः ... | १०७ | ४ | प्रगल्भता ... ... | १३० |
| स्वस्त्री... ... ... | १०७ | ९ | औदार्यम् ... ... | १३० |
| मुग्धा... ... ... | १०८ | ३ | धैर्यम्... ... ... | १३१ |
| मध्या... ... ... | ११० | ४ | लीला... . ... | १३१ |
| प्रगल्भा ... ... | १११ | ३ | विलासः ... ... | १३२ |
| मध्या धीरा ⎫ | विच्छित्ति ... ... | १३२ | ||
| मध्या धीराधीरा ⎬ | ११३ | ७ | विव्वोकः ... ... | १३३ |
| मध्याधीरा ⎭ | किलकिञ्चितम् ... | १३३ | ||
| प्रगल्भा धीरा... ... | ११४ | ८ | मोट्टायितम् ... ... | १३४ |
| प्रगल्भा धीराधीरा ... | ११४ | १६ | कुट्टमितम् ... ... | १३४ |
| प्रगल्भाधीरा . . ... | ११५ | ४ | विभ्रमः ... ... | १३४ |
| भेदाख्यानम् ... ... | ११५ | ७ | ललितम् . ... | १३५ |
| कुलटा ... ... | ११६ | २ | मदः ... ... ... | १३५ |
| अन्या... ... ... | ११६ | ११ | विहृतम् ... ... | १३६ |
| वेश्या... ... ... | ११७ | ३ | तपनम् ... . . | १३६ |
| भेदाख्यानम् .. ... | १२० | २ | मौग्ध्यम् ... ... | १३७ |
| स्वाधीनभर्तृका ... | १२० | ७ | विक्षेप ... | १३७ |
| खण्डिता ... . | १२० | १० | कुतूहलम् ... ... | १३७ |
| अभिसारिका ... ... | १२० | १३ | हसितम् ... ... | १३८ |
| अभिसारिकाभेदाः ... | १२१ | ३ | चकितम् ... ... | १३८ |
| अभिसारस्थानानि ... | १२१ | ११ | केलिः.... ... | १३८ |
| कलहान्तरिता ... | १२२ | ३ | मुग्धा कन्ययोरनुरागेङ्गितानि | १३९ |
| विप्रलब्धा ... ... | १२३ | १० | सर्वांगामनुरागेङ्गितानि | १३९ |
| प्रेषितभर्तृका... ... | १२३ | १५ | दूत्यः ... ... ... | १४१ |
| वासकसज्जा ... | १२३ | ६ | दूतीगुणाः ... ... | १४२ |
| विरहोत्कण्ठिता ... | १२३ | १३ | प्रतिनायकः ... ... | १४२ |
| भेदाख्यानम् ... ... | १२४ | ६ | उद्दीपनविभावाः ... ... | १४२ |
| नायिकालंकाराः ... | १२७ | २ | अनुभावाः ... ... | १४३ |
| भाव, हाव ... .. | १२८ | २ | सात्त्विकाः ... ... | १४४ |
| हाव ... .. | १२८ | ८ | तत्र, स्तम्भादयः ... | १४४ |
| हेला ... .. | १२८ | १६ | स्तम्भादीनां लक्षणानि | १४४ |
| शोभा ... .. | १२९ | ५ | व्यभिचारिण ... ... | १४६ |
| कान्तिः ... .. | १२९ | १२ | तत्र, निर्वेदः ... ... | १४६ |
| दीप्तिः ... .. | १२९ | १६ | आवेगः ... ... | १४७ |
३
पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ
दैन्यम् ... १४७ १२ | भावपदनिरुक्तिः .. १६७ ६
श्रमः ... १४८ ७ | रसभेदाः ... ... १६८ ५
मदः ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः... ... १६९ २
जडता ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } .. १६९ १५
उग्रता ... १५० ३ | सम्भोग }
मोह ... १५० ११ | विप्रलम्भस्वरूपम् १७० २
विबोधः ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४
स्वप्नः ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वराग १७० ६
अपस्मार ... १५२ ८ | कामदशाः ... १७१ ४
गर्वः ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेष .. १७३ २
मरणम् ... १५३ २ | कामदशासु विशेषः १७४ ६
आलस्यम्... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ९
अमर्ष ... १५४ ५ | मान } ... .. १७४ १६
निद्रा ... १५४ ११ | कोपः }
अवहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामान ... १७६ ८
औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७
उन्माद ... १५६ २ | प्रवासः ... १७७ १६
शङ्का ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४
स्मृति ... १५७ १० | प्रवासभेदा ... १७८ १७
मतिः ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८
व्याधि ... १५८ ८ | सम्भोग ... १८१ ६
त्रास ... १५८ १२ | सम्भोगभेदा .. १८२ ४
व्रीडा ... १५९ ५ | एवम् ... ... १८३ ३
हर्ष ... १५९ ८ | हास्यभेदा ... १८४ ८
असूया ... १६० ५ | हास्य ... १८४ १०
विषाद ... १६० ११ | करुणविप्रलम्भस्वरूपम् मे-
धृति ... १६१ ६ | दारदाणम् .. १८५ १३
चपलता ... १६१ १२ | रौद्रः .. ... १८६ २
ग्लानि ... १६२ ८ | रौद्ररसस्वरूप भेदाः...
चिन्ता ... १६३ ८ | वीरः ... ... १८७ ४
औत्सुक्य ... १६३ ७ | दानवीर
अमर्ष ... १६४ ५ | धर्मवीर
हर्ष ... १६४ ८ | युद्धवीरः } ... ... १८७ १८
मद ... १६५ ७ | दयावीरः
विबोध ... १६६ ७
२
पृष्ठस्य पङ्क्तौ । पृष्ठस्य पङ्क्तौ
औदार्यम् ... ... १०७ २ माधुर्यम् ... ... १३० ४
नायिकाभेदाः ... १०७ ४ प्रगल्भता ... ... १३० ११
स्वस्त्री .. ... १०७ ९ औदार्यम् ... ... १३० १६
मुग्धा . . ... १०८ ३ धैर्यम् ... . १३१ ४
मध्या... . ११० ४ लीला ... १३१ ११
प्रगल्भा ... १११ ३ विलास ... १३२ २
मध्या धीरा विच्छित्ति .. ... १३२ १०
मध्या धीराधीरा ११३ ७ विव्वोक १३३ २
मध्याधीरा किलिकिञ्चितम् . . १३३ ९
प्रगल्भा धीरा ... ११४ ८ मोहायितम् .. ... १३४ २
प्रगल्भा धीराधीरा ... ११४ १६ कुट्टमितम् ... १३४ ८
प्रगल्भाधीरा . ... ११५ ४ विभ्रम .. १३४ १४
भेदाख्यानम् . ११५ ७ ललितम् १३५
कुलटा ... ११६ २ मद ... ... १३५ ११
कन्या... ... ११६ ११ विहृतम् १३६ ४
वेश्या .. ... ११० ३ तपनम् १३६ ९
भेदाख्यानम् . १२० २ मौग्ध्यम् १३७ २
स्वाधीनभर्तृका . १२० ७ विक्षेप १३७ ८
खण्डिता ... १२० १० कुतूहलम् १३७ १४
अभिसारिका . . १२० १३ हसितम् .. . १३८
अभिसारिकाभेदा ... १२१ ३ चकितम् . १३८ ५
अभिसारस्थानानि . १२१ ११ केलि ... १३८ १४
कलहान्तरिता ... १२२ ३ मुग्धाकन्ययोरनुरागेङ्गितानि १३९ २
विप्रलब्धा ... १२२ १० सर्वासामनुरागेङ्गितानि १३९ ६
प्रोषितभर्तृका १२२ १५ दूत्य १४१ ६
वासकसज्जा ... १२३ २ दूतीगुणा . ... १४२ ३
विरहोत्कण्ठिता १२३ १३ प्रतिनायक .. १४२ ८
भेदाख्यानम् ... १२४ २ उद्दीपनविभावा १४२ ११
नायिकालङ्कारा . १२७ २ अनुभावा १४३ ६
तत्र, भाव . १२८ २ सात्त्विका १४४ २
हाव १२८ ८ तत्र, स्तम्भादय . १४४ ९
हेला .. १२८ १६ स्तम्भादीना लक्षणानि १४४ १०
शोभा .. १२९ ५ व्यभिचारिण ... . १४६ २
कान्तिः १२९ १२ तत्र, निर्वेद ... १४६ १२
दीप्तिः . १२९ १६ आवेग ... ... १४७ २
३
पृष्ठस्य पङ्क्तौ भावपदप्रसक्तिः ... पृष्ठस्य पङ्क्तौ
दैन्यम् ... ... १४७ १२ भावपदप्रसक्तिः ... १६७ ६
श्रमः ... ... १४८ ७ रसभेदाः ... ... १६८ ५
मदः ... ... १४८ १४ तत्र, शृङ्गारः... ... १६९ २
जडता . ... १४९ ७ विप्रलम्भ } .. १६९ १५
उग्रता ... ... १५० ३ सम्भोगः }
मोहः ... ... १५० ११ विप्रलम्भस्वरूपम् १७० २
विबोधः ... ... १५१ ३ विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४
स्वप्नः ... ... १५१ ११ तत्र, पूर्वराग १७० ६
अपस्मार . ... १५२ ८ कामदशा ... १७१ ४
गर्वः ... ... १५२ १३ तत्र, मरणे विशेषः ... १७३ २
मरणम् ... ... १५३ २ कामदशासु विशेष १७४ ६
आलस्यम्... ... १५३ ७ पूर्वरागभेदः ... १७४ ९
अमर्ष ... ... १५४ ५ मान } ... ... १७४ १६
निद्रा ... ... १५४ ११ कोपः }
अवहित्था . .. १५५ २ ईर्ष्यामानः ... १७६ ८
औत्सुक्यम् ... ... १५५ ८ मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७
उन्माद ... . १५६ २ प्रवासः ... . १७७ १६
शङ्का ... .. १५७ २ दश कामदशाः ... १७८ ४
स्मृति ... ... १५७ १० प्रवासभेदाः . . ... १७८ १७
मतिः ... ... १५८ २ करुणविप्रलम्भ ... १८० ८
व्याधि . ... १५८ ८ सम्भोगः ... १८१ ६
त्रास ... ... १५८ १२ सम्भोगभेद ... ... १८२ ४
व्रीडा ... ... १५९ ५ हास्य ... ... . १८२ ६
हर्ष . ... १५९ ८ हास्यभेद ... १८३ ८
धृतिः ... ... १६० ५ हास्य ... १८४ १३
विषाद . ... १६० ११ करुणविप्रलम्भाद्वास्य भे-
... ... १६१ ३ दकरणम् ... १८४ १८
चपल ... ... १६१ १४ रौद्र ... ... १८६ २
ग्लानि ... ... १६२ ८ युद्धवीरधर्मवीरयोर्लक्षण-
चिन्ता ... ... १६२ १९ म् ... ... १८७ २
विमर्श ... ... १६३ ५ वीर . ... ... १८७ ४
औत्सुक्याच्च ... ... १६४ ५ दानवीरः }
आश्चर्याच्च ... ... १६५ ९ दयावीरः } ... १८७ १८
इतरविकल्पेन ... ... १६७ २ युद्धवीरः }
सात्त्विकभेदेऽन्तर्भा- १६७ ५ भयानकः }
स्तम्भ १ (बायाँ भाग)
| विषय | पृष्ठस्य | पङ्क्तौ |
|---|---|---|
| औदार्यम् ... ... | १०७ | २ |
| नायिकाभेदाः ... | १०७ | ४ |
| स्वस्त्री... ... ... | १०७ | ९ |
| मुग्धा. . ... ... | १०८ | ३ |
| मध्या... ... ... | ११० | ४ |
| प्रगल्भा ... .. | १११ | ३ |
| मध्या धीरा ⎫<br>मध्या धीराधीरा ⎬<br>मध्याधीरा ⎭ | ११३ | ७ |
| प्रगल्भा धीरा... ... | ११४ | ८ |
| प्रगल्भा धीराधीरा ... | ११४ | १६ |
| प्रगल्भाधीरा ... ... | ११५ | ४ |
| भेदाख्यानम् ... ... | ११५ | ७ |
| कुलटा ... ... | ११६ | २ |
| कन्या... ... ... | ११६ | ११ |
| वेश्या... ... ... | ११७ | ३ |
| भेदाख्यानम् ... ... | १२० | २ |
| स्वाधीनभर्तृका ... | १२० | ७ |
| खण्डिता ... ... | १२० | १० |
| अभिसारिका ... ... | १२० | १३ |
| अभिसारिकाभेदाः ... | १२१ | ३ |
| अभिसारस्थानानि ... | १२१ | ११ |
| कलहान्तरिता ... | १२२ | ३ |
| विप्रलब्धा ... ... | १२२ | १० |
| प्रोषितभर्तृका... ... | १२२ | १५ |
| वासकसज्जा . . ... | १२३ | ६ |
| विरहोत्कण्ठिता ... | १२३ | १३ |
| भेदाख्यानम् ... ... | १२८ | ६ |
| नायिकालंकाराः ... | १२७ | २ |
| तत्र, भावः ... .. | १२८ | २ |
| हावः .. . .. | १२८ | ८ |
| हेला ... . . | १२८ | १६ |
| शोभा ... ... | १२९ | ५ |
| कान्तिः ... ... | १२९ | १२ |
| दीप्तिः ... ... | १२९ | १६ |
स्तम्भ २ (मध्य भाग)
| विषय | पृष्ठस्य | पङ्क्तौ |
|---|---|---|
| माधुर्यम् ... ... | १३० | ४ |
| प्रगल्भता ... ... | १३० | ११ |
| औदार्यम् ... ... | १३० | ९ |
| धैर्यम् .. ... ... | १३१ | ४ |
| लीला . . ... | १३१ | ११ |
| विलासः ... ... | १३२ | २ |
| विच्छित्ति ... ... | १३२ | १० |
| विव्वोकः ... ... | १३३ | २ |
| किलकिञ्चितम् ... | १३३ | ९ |
| मोट्टायितम् ... ... | १३४ | २ |
| कुट्टमितम् ... ... | १३४ | ८ |
| विभ्रमः ... ... | १३४ | १४ |
| ललितम् .. | १३५ | |
| मद ... ... | १३५ | ११ |
| विहृतम् ... ... | १३६ | ४ |
| तपनम् .. . .. | १३६ | ९ |
| मौग्ध्यम् . ... | १३७ | २ |
| विक्षेपः .. ... | १३७ | ८ |
| कुतूहलम् ... ... | १३७ | ११ |
| हसितम् ... ... | १३८ | |
| चकितम् ... ... | १३८ | ५ |
| केलिः.... ... ... | १३८ | १४ |
| मुग्धाकन्ययोरनुरागेङ्गितानि | १३९ | २ |
| सर्वांसामनुरागेङ्गितानि | १३९ | ६ |
| दूत्यः .. .. | १४१ | १ |
| दूतीगुणाः ... ... | १४२ | ३ |
| प्रतिनायकः ... ... | १४२ | ८ |
| उद्दीपनविभावाः ... | १४२ | ११ |
| अनुभावाः ... ... | १४३ | ८ |
| सात्त्विकाः ... : | १४४ | २ |
| तत्र, स्तम्भादयः ... | १४४ | ४ |
| स्तम्भादीनां लक्षणानि | १४४- | १० |
| व्यभिचारिणः... ... | १४६ | २ |
| तत्र, निर्वेदः ... ... | १४६ | १२ |
| आवेगः ... ... | १४७ | ३ |
स्तम्भ ३ (दायाँ आंशिक भाग)
- दैन्यम्
- श्रम
- मद
- जड़ता
- उग्रता
- मोह
- विबोध
- स्वप्न
- अपस्मार
- गर्व
- मरणम्
- आलस्यम्
- अमर्ष
- निद्रा
- अवहित्था
- औत्सुक्यम्
- उन्माद ...
- शङ्का ...
- स्मृति ...
- मति
- व्याधि
- त्रास
- व्रीडा
- हर्ष
- धृति ...
- विषाद
- हर्षा ...
- चपलता ...
- ग्लानि
- चिन्ता ...
- वितर्क
- व्यभिचारि ...
- व्यभिचारि...
- व्यभिचारिभेदा
- व्यभिचारिभेद स...
३
पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ
दैन्यम् ... १४७ १२ | भावपदव्याप्तिः ... १६७ ३
धृतेः ... १४८ ७ | रसभेदाः ... १६८ ५
मदः ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः ... १६९ २
जडता ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... १६९ १५
उग्रता ... १५० ३ | सम्भोग }
मोह ... १५० ११ | विप्रलम्भव्यरूपम् १७० २
विबोधः ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४
स्वप्नः ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वराग १७० ६
अपस्मार ... १५२ ८ | कामदशा ... १७१ ४
गर्वः ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेष ... १७३ २
मरणम् ... १५३ २ | कामदशासु विशेष १७४ ६
आलस्यम् ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ८
अमर्ष ... १५४ ७ | मानः }
निद्रा ... १५४ ११ | कोप } ... १७४ १६
अपहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामान ... १७६ ८
औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानसंकोषादा ... १७७ ७
उन्माद ... १५६ २ | प्रवासः ... १७७ १६
शङ्का ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४
स्मृति ... १५७ १० | प्रवासभेदाः ... १७८ १७
मतिः ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८
व्याधि ... १५८ ८ | सम्भोग ... १८१ ३
त्रास ... १५८ १२ | सम्भोगभेदाः ... १८२ ४
व्रीडा ... १५९ ५ | हास्य ... १८३ ३
हर्ष ... १५९ ८ | हास्यभेदाः ... १८४ ८
असूया ... १६० ७ | हास्य ... १८४ १५
विषाद ... १६० ११ | करुणविप्रलम्भापराङ्गत्व निरूपणम् ... १८५ १२
धृतिः ... १६१ ३ | वीररसः ... १८७ ३
अवहित्था ... १६१ १४ | युद्धवीरभेदास्तत्र नैपुण्यम् ... १८७ ३
मदः ... १६२ ८ | तत्र,
चिन्ता ... १६२ १६ | युद्धवीर ... १८७ ५
विषाद ... १६३ ७ | धर्मवीर
अमर्षश्चैतत् ... १६३ ५ | दानवीर
निर्वेदश्च ... १६३ ९ | दयावीर ... १८७ १८
विमर्शानन्तर ... १६५ २ | इत्याद्यः ।
निर्वेदप्रवेशानन्तरम् १६५ ७
४
पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य प.
भयानक १८९ १४ गुणीभूतव्यङ्ग्य भेदनिरूपणम् ... २३८
बीभत्स . ... १९० ९
अद्भुत . .. १९१ ४ पञ्चमपरिच्छेदे-
शान्त ... १९२ ४ व्यञ्जनाव्यापारम् २५१
दयावीराच्छान्तस्य भेदा- अभिधानो व्यञ्जनाया पा-
ख्यानम् ... १९३ २ र्थक्ये हेतवः . २५७
शान्तस्य रसत्वस्थापनम् १९३ ११ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति-
वत्सल . .. १९४ १४ पादनेऽक्षत्वनिरूपणम् २६०
रसाना मिथो विरोधाख्यानम् १९५ १५ रसादिब्यङ्ग्याख्यानेऽनुमान-
भाव . ... १९७ ३ स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२
रसाभासभावाभासौ ... १९९ १० व्यञ्जनोपसंहार ... २७१
अनौचित्यदर्शनम् ... १९९ १८ षष्ठपरिच्छेदे-
भावशान्त्यादि ... २०२ १२ काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२
चतुर्थपरिच्छेदे- रूपकसंज्ञाकारणम् .. २७२
काव्यभेदौ ... ... २०६ ३ अभिनय ... २७२
अभिधामूलध्वनि } .. २०७ ३ रूपकभेदा . २७३
लक्षणामूलध्वनि } उपरूपकभेदा २७३
लक्षणामूलध्वनेर्भेदा . २०८ २ नाटकलक्षणम् ... २७३
अभिधामूलध्वनेर्भेदा .. २१० १२ अङ्कलक्षणम् २७५
संलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस्य ध्वने- गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६
स्त्रैविध्यम् . ... २११ १० नाटकपरचनापरिपाटी.. २७६
शब्दशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य पूर्वरङ्ग २७६
द्वैविध्यम् ... २१२ ५ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७
अर्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य नान्दीस्वरूपम् २७८
द्वादशभेदा २१४ ९ नान्द्यनन्तरैतिकर्तव्यता २८२
शब्दार्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्यै- भारतीवृत्ति . २८३
कविधत्वाख्यानम् २२० ४ भारतीवृत्तेरङ्गानि २८३
ध्वनेरष्टादशविधत्वनिरू- आमुख (प्रस्तावना) २८३
पणम् . ... २२१ ३ प्रस्तावनाभेदा .. २८४
अर्थशक्त्युद्भवध्वने प्रव- उद्घात्य(त)क .. २८४
न्धेऽतिदेशः २२९ ७ कथोद्धात . .. २८५
पदाशादिष्वसंलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्य- प्रयोगातिशय .. २८६
स्याख्यानम् ... २३१ १ प्रवर्तकम् ... ... २८७
तन्निभेदाख्यानम् ... २३३ ८ अवलगितम् ... ... २८७
... २३८ २ नखकुट्टिमतिनिरूपणम् २८७
५
पृष्ठस्य पङ्कौ | पृष्ठस्य पङ्कौ
वस्तुनो द्वैविध्याख्यानम् २८८ ६ | तत्र, उपक्षेपः ... ३०१ १८
प्रासङ्गिकवस्तुकीर्तनम् २८८ ११ | परिकरः ... ... ३०२ ६
पताकास्थानम् ... २८८ १६ | परिन्यासः ... ... ३०२ १२
प्रथमं पताकास्थानम्... २८८ १९ | विलोभनम् ... ... ३०३ ५
द्वितीयं पताकास्थानम् २८९ ९ | युक्तिः... ... ... ३०३ ११
तृतीयं पताकास्थानम् २९० १ | प्राप्तिः... ... ... ३०३ १६
चतुर्थं पताकास्थानम् २९० १४ | समाधानम् ... ... ३०४ १
कविशिक्षा ... ... २९१ ११ | विधानम् ... ... ३०४ ९
अर्थोपक्षेपकाः ... २९२ १६ | परिभावना ... ... ३०४ १५
विष्कम्भकः ... ... २९३ १ | उद्भेदः ... ... ३०४ १९
प्रवेशकः ... ... २९३ ८ | करणम् ... ... ३०५ ४
चूलिका ... ... २९३ १३ | भेदः ... ... ३०५ ७
अङ्कावतारः ... ... २९४ ४ | प्रतिमुखसंधिभेदाः ... ३०५ ११
अङ्कमुखम् ... ... २९४ ९ | तत्र, विलासः ... ३०५ १६
अङ्कमुखे मतभेदः ... २९४ १४ | परिसर्पः ... ... ३०६ ३
कविशिक्षा ... ... २९५ ३ | विधूतम् ... ... ३०६ ७
अर्थप्रकृतयः ... ... २९५ १५ | तापनम् ... ... ३०६ १०
बीजम् ... ... २९५ १९ | नर्म ... ... ... ३०७ ४
बिन्दुः... ... ... २९६ ५ | नर्मद्युतिः ... ३०७ ८
पताका (वृत्तम्) ... २९६ ९ | प्रगमनम् ... ... ३०७ १४
प्रकरी... ... २९७ ९ | विरोधः ... ... ३०८ ३
कार्यावस्था ... ... २९८ ३ | पर्युपासनम् ... ... ३०८ ६
आरम्भः ... ... २९८ ६ | पुष्पम्... ... ... ३०८ १०
प्रयत्नः ... ... २९८ ९ | वज्रम्... ... ३०८ १६
प्राप्त्याशा ... ... २९८ १४ | उपन्यासः ... ... ३०८ २०
नियताप्तिः ... ... २९८ १८ | वर्णसंहारः ... ... ३०९ ७
फलयोगा (फलागमः) २९९ ३ | गर्भसंधिभेदाः ... ३१० २
संधिः ... ... २९९ ९ | तत्र, अभूताहरणम् ... ३१० ५
संधिभेदाः ... ... २९९ १३ | मार्गः ... ... ३१० ११
तत्र, मुखम् ... ... २९९ १६ | रूपम् ... ... ३१० १५
प्रतिमुखम् ... ... २९९ १९ | उदाहरणम् ... ... ३१० १९
गर्भ ... ... ... ३०० ५ | क्रमः ... ... ३११ ६
विमर्शः ... ... ३०० १६ | संग्रहः ... ... ३११ ११
निर्वहणम् (उपसंहृतिः) ३०१ ६ | अनुमानम् ... ... ३११ १५
मुखसंधिभेदाः ... ३०१ १४ | प्रार्थना ... ... ३१२ ६
४
पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य प
भयानकः ... ... १८९ १४ गुणीभूतव्यङ्ग्यस्य भेदनि-
बीभत्सः ... ... १९० ९ रूपणम् ... ... २३८
अद्भुतः ... ... १९१ ४ पञ्चमपरिच्छेदे—
शान्तः ... ... १९२ ४ व्यञ्जनास्वरूपम् ... २५१
दयावीराच्छान्तस्य भेदा- अभिधातो व्यञ्जनायाः पा-
ख्यानम् ... ... १९३ २ र्थक्ये हेतवः ... २५७
शान्तस्य रसत्वस्थापनम् १९३ ११ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति-
वत्सल ... ... १९४ १४ पादनेऽक्षमत्वनिरूपणम् २६०
रसानां मिथो विरोधाख्यानम् १९५ १५ रसादिव्यङ्ग्याख्यानेऽनुमान-
भावः ... . ... १९७ ३ स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२
रसाभासभावाभासौ ... १९९ १० व्यञ्जनोपसंहारः ... २७१
अनौचित्यदर्शनम् ... १९९ १४ षष्ठपरिच्छेदे—
भावशान्त्यादिः ... २०२ १२ काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२
चतुर्थपरिच्छेदे— रूपकसंज्ञाकारणम् ... २७२
काव्यभेदाः ... ... २०६ ३ अभिनयः . . ... २७२
अभिधामूलध्वनिः } ... २०७ ३ रूपकभेदाः ... ... २७३
लक्षणामूलध्वनिः } उपरूपकभेदाः ... २७३
लक्षणामूलध्वनेर्भेदाः ... २०८ २ नाटकलक्षणम् ... २७३
अभिधामूलध्वनेर्भेदाः ... २१० १२ अङ्कलक्षणम् . ... २७५
अलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस्य ध्वने- गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६
र्त्रैविध्यम् .. ... २११ १० नाटकरचनापरिपाटी... २७६
शब्दशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य पूर्वरङ्गः . ... २७६
द्वैविध्यम् ... . २१२ ५ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७
अर्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य नान्दीस्वरूपम् ... २७८
द्वादशभेदाः .. २१४ ९ नान्द्यनन्तरैतिकर्तव्यता २८२
शब्दार्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्यै- भारतीवृत्ति ... २८३
कविधत्वारू्यानम् २२० ४ भारतीवृत्तेरङ्गानि ... २८३
ध्वनेरष्टादशविधत्वनिरू- आमुख (प्रस्तावना) ... २८३
पणम् ... ... २२१ ३ प्रस्तावनाभेदाः ... २८४
अर्थशक्त्युद्भवध्वनेः प्रब- उद्घाल(त)क .. २८४
न्धेऽप्यतिदेशः २२९ ७ कथोद्घातः ... ... २८५
पदवाक्यगतत्वेनाष्टपञ्चाशद्भे- प्रयोगातिशयः ... २८६
दानाख्यानम् ... २३१ १ प्रवर्त्तकम् ... ... २८७
ध्वनिभेदाख्यानम् ... २३३ ८ अवलगितम् ... ... २८७
गुणीभूतव्यङ्ग्य ... २३८ २ 'नभश्चूम्बितिनिरूपणम् २८७
५
पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ
वस्तुनो द्वैविध्योपाख्यानम् २८८ ६ | तत्र, उपक्षेपः ... ३०१ १८
प्रासङ्गिकवस्तुकीर्तनम् २८८ ११ | परिकरः ... ... ३०२ ६
पताकास्थानम् ... ... २८८ १६ | परिन्यासः ... ... ३०२ १२
प्रथमं पताकास्थानम्... २८८ १९ | विलोभनम् ... ... ३०३ ५
द्वितीयं पताकास्थानम् २८९ ९ | युक्तिः... ... ... ३०३ ११
तृतीयं पताकास्थानम् २९० १ | प्राप्तिः... ... ... ३०३ १६
चतुर्थं पताकास्थानम् २९० १४ | समाधानम् ... ... ३०४ १
कविशिक्षा ... ... २९१ ११ | विधानम् ... ... ३०४ ९
अर्थोपक्षेपकाः ... ... २९२ १६ | परिभावना ... ... ३०४ १५
विष्कम्भकः ... ... २९३ १ | उद्भेदः ... ... ३०४ १९
प्रवेशकः ... ... २९३ ८ | करणम् ... ... ३०५ ४
चूलिका ... ... २९३ १३ | भेदः ... ... ३०५ ७
अङ्कावतारः ... ... २९४ ४ | प्रतिमुखसन्धिभेदाः ... ३०५ ११
अङ्कमुखम् ... ... २९४ ९ | तत्र, विलासः ... ३०५ १६
अङ्कमुखे मतभेदः ... २९४ १४ | परिसर्पः ... ... ३०६ ३
कविशिक्षा ... ... २९५ ३ | विधुतम् ... ... ३०६ ७
अर्थप्रकृतयः ... ... २९५ १५ | तापनम् ... ... ३०६ १०
बीजम् ... ... २९५ १९ | नर्म ... ... ३०७ ४
विन्दुः... ... ... २९६ ५ | नर्मद्युतिः ... ... ३०७ ८
पताका (वृत्तम्) ... २९६ ९ | प्रगमनम् ... ... ३०७ १४
प्रकरी... ... ... २९७ ९ | विरोधः ... ... ३०८ ३
कार्यावस्था ... ... २९८ ३ | पर्युपासनम् ... ... ३०८ ६
आरम्भः ... ... २९८ ६ | पुष्पम्... ... ... ३०८ १०
यत्नः ... ... २९८ ९ | वज्रम्... ... ... ३०८ १६
प्राप्त्याशा ... ... २९८ १४ | उपन्यासः ... ... ३०८ २०
नियताप्तिः ... ... २९८ १८ | वर्णसंहारः ... ... ३०९ ७
फलयोमः (फलागमः) २९९ ३ | गर्भसन्धिभेदाः ... ३१० २
सन्धिः... ... ... २९९ ९ | तत्र, अभूताहरणम् ... ३१० ५
सन्धिभेदाः ... ... २९९ १३ | मार्गः ... ... ३१० ११
तत्र, मुखम् ... ... २९९ १६ | रूपम् ... ... ३१० १५
प्रतिमुखम् ... ... २९९ १९ | उदाहरणम् ... ... ३१० १९
गर्भः ... ... ३०० ५ | क्रमः ... ... ३११ ६
विमर्शः ... ... ३०० १६ | संग्रहः ... ... ३११ ११
निर्वहणम् (उपसंहृतिः) ३०१ ६ | अनुमानम् ... ... ३११ १५
मुखसन्धिभेदाः ... ३०१ १४ | प्रार्थना ... ... ३१२ ३