रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

३० रूपमण्डने
शतवारं कुरुक्षेत्रे सहस्रं जाह्नवीजले ।
लक्षवारं नर्मदायां कोटिं च कुरुजाङ्गले ॥ ८० ॥
कृत्वा स्नानं तथा पिण्डं होमं दानं च भोजनम् ।
(१)गुणिते कोटिवारञ्च सर्वपुण्यं लभेन्नरः ॥ ८१ ॥
(२) पद्मे वै शतहस्तेषु (३)बाणेषु च शतेषु च ।
स्वयम्भुवि सहस्रान्तं शिवतीर्थोदकं स्मृतम् ॥ ८२ ॥
[ इति बाणलिङ्गप्रशंसा ]
लिङ्गायामसमं दैर्घ्ये उच्छ्रायः पीठिकासमः ।
(४)समभागयतो वृष(:)पञ्चभागोन्नतो भवेत् ॥ ८३ ॥
बाणलिङ्गे वृषं कुर्यात् (५)स्वयम्भूर्मुखमृन्मये ।
शते सहस्रलिङ्गे च वृषं न्यूनाधिकं विदुः ॥ ८४ ॥
[ इति वाहनविधिः ]
विस्तारस्य विभागेन प्रणालं चाधिकं मतम् ।
(६)तदर्धे नम्रविस्तारं त्रिभागो जलवाहकः ॥ ८५ ॥
इति लिङ्गानि ।
पृथुत्वं पीठिकायास्तु लिङ्गायामसमं भवेत् ।
उदयो विष्णुभागान्ते उमावत् पीठिका स्मृता ॥ ८६ ॥
जात्यैकया विधातव्यं (७)नित्यमन्यन्योसंकुलम् ।
आहुः शैलद्रुमे केचित् पीठं पक्केष्टकामयम् ॥ ८७ ॥
उपर्युपरि पीठानां सन्धिरङ्गावसानके ।
(८)जालस्य मध्यमध्ये च कर्णे सन्धि न सन्धयेत् ॥ ८८ ॥
चतुरस्रादिवृत्तान्ता पीठिका दशधा स्मृता ।
उन्नता दर्पणाकारा बाह्ये मेखलयाऽन्विता ॥ ८९ ॥
(१) ‘गुणितं’ इति स्यात् । (२) ‘धातवे’ इति ‘घटे वै’ इति वा स्यात् ।
(३) ‘बाणे पञ्चशतेषु च’ इति स्यात् । (४) ‘समभागायतो वृषः’ इति स्यात् ।
(५) ‘स्वयम्भूमुख-’ इति स्यात् । (६) ‘तदर्धेनाग्रविस्तारं’ इति स्यात् ।
(७) ‘नेष्टमन्योन्य-’ इति स्यात् । (८) ‘नालस्य’ इति स्यात् ।