रूपमण्डन एवं देवमूर्त्ति-प्रकरणम् (मण्डन सूत्रधार - प्राचीन मूर्तिकला एवं देव-प्रतिमा लक्षण सटीक)

[ शिवमूर्त्तिशिवलिङ्गलक्षणाधिकाराख्यः ]
चतुर्थोऽध्यायः
अथ शिवमूर्त्तयः
[ द्वादश शिवमूर्त्तयः ]
शुक्लाम्बरधरं देवं शुक्लमाल्यानुलेपनम् ।
जटाभारयुतं कुर्याद् बालेन्दुकृतशेखरम् ॥ १ ॥
त्रिलोचनं सौम्यमुखं कुण्डलाभ्यामलङ्कृतम् ।
सद्योजातं महोत्साहं वरदाभयपाणिनम् ॥ २ ॥
इति सद्योजातः [१] ।
रक्ताम्बरधरं देवं रक्तयज्ञोपवीतिनम् ।
रक्तोष्णीषं रक्तनेत्रं रक्तमाल्यानुलेपनम् ॥ ३ ॥
जटाचन्द्रधरं कुर्यात्त्रिनेत्रं तुङ्गनासिकम् ।
वामदेवं महाबाहुं खड्गखेटकधारिणम् ॥ ४ ॥
इति वामदेवः [२] ।
दंष्ट्राकरालवदनं सर्पशीर्षं त्रिलोचनम् ।
रुण्डमालाधरं देवं सर्पकुण्डलमण्डितम् ॥ ५ ॥
भुजङ्गकेयूरधरं सर्पहारोपवीतिनम् ।
योनसं(?) कटिसूत्रेण गले वृश्चिकमालिकम् ॥ ६ ॥
नीलोत्पलदलश्याममतसीपुष्पसन्निभम् ।
पिङ्गभ्रूपिङ्गजटिलं शशाङ्ककृतशेखरम् ॥ ७ ॥
(१)तक्षकं मुष्टिकञ्चैव पादयोस्तस्य नूपुरौ ।
अघोररूपकं कुर्यात् कालरूपमिवापरम् ॥ ८ ॥
(१) 'तक्षको मुष्टिकश्चैव' इति स्यात् ।