रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)
Ratnavali Natika of Emperor Harsha with Commentary
सम्राट हर्षवर्धन द्वारा
पृष्ठ 66, कुल 520 में से
संदर्भ में पढ़ेंप्रथमोऽङ्कः 21
Eng. Trans. Though in this undertaking which is meant
for the elevation of my master's power and in which the fate
has extended its helping hand, there is nothing to doubt about
its success, yet I am afraid of my master on account of my
proceeding at my own will. 7.
( नेपथ्ये कलकलः )
यौगन्धरायणः। ( आकर्ण्य ) अये, मधुर¹मभिहन्यमानमृदु-
मृदङ्गानुगतसङ्गीतमधुरः पुरः पौराणां समुच्चरति चर्चरीध्वनिः।
तथा तर्कयामि यदेनं मदनमहमहीयांसं पुरजनप्रमोदमवलोक-
यितुं प्रासादाभिमुखं प्रस्थितो देवः। य एषः—
विश्रान्तविग्रहकथो रतिमान् जनस्य
चित्ते वसन् प्रियवसन्तक एव² साक्षात्।
पर्युत्सुको निजमहोत्सवदर्शनाय
वत्सेश्वरः कुसुमचाप इवाभ्युपैति ॥ ८ ॥
( ऊर्ध्वमवलोक्य ) अये, कथमधिरूढ एव देवः प्रासादम्।
तद् यावद् गृहं गत्वा कार्यशेषं चिन्तयामि³। ( इति
निष्क्रान्तः )
इति विष्कम्भकः
अभिहन्यमानाः ताड्यमाना मृदवः धीरस्वनाः ये मृदङ्गाः तैः अनुगतम् अनुयातं यद्
गीतं तेन मधुरः चर्चरीध्वनिः इत्यस्य विशेषणम्। हस्ततालैः मिश्रीभूतः वाद्यविशेषः
समुच्चरति उत्पद्यते। अत्र उत्पूर्वकात् चरधातोः अकर्मकत्वात् 'उदचरः सकर्मात्' इत्यस्य
नायं विषयः। तर्कयामि अनुमिनोमि। मदनमहमहीयांसं मदनस्य महः उत्सवः
तेन महीयांसं महत्तरम्। पुरजनप्रमोदम् नगरवासिनामानन्दम्।
1 यथायम्। 2 एवः। 3 सम्भावयामि।