रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

चतुर्थोऽङ्कः 401
(शाकपार्थिवादिवत् समासः) । Such elephant is otherwise called गन्धहस्तिन्
which is characterized as
"यस्य गन्धं समादाय न तिष्ठन्ति प्रतिद्विपाः ।
तं गन्धहस्तिनं प्राहुर्नृपतीनां शुभावहम् ॥"
N. B. Vasubhuti was attracted by the imposing appea-
rance of these elephants.
निर्वर्णयन्—Closely observing; निर्—वर्ण् + शतृ । "निर्वर्णनं तु
निद्ध्यानं दर्शनालोकनेक्षणम्"—अमरः ।
वल्लभान्—Dear; adj. to तुरगान् । दयितं वल्लभं प्रियम्"—अमरः ।
क्षितिभृताम्—Of the kings; क्षिति—भृ + क्विप्, षष्ठी बहुवचन ।
गोष्ठीषु—Assembly. गावः (वाचः) अनेकाः तिष्ठन्ति अस्याम् इति गो—स्था

• घञर्थे कः, ङीष् गौरादित्वात् । "गोष्ठी सभासंलापयोः"—मेदिनी ।
  सद्योविस्मृत etc.—Adj. to अहम् । सिंहलानाम् ईशः (६ष्ठीतत्) तस्य विभवः
  (६ष्ठीतत्) सद्यः विस्मृतः (सुप्सपा) सद्योविस्मृतः सिंहलेशविभवः येन (बहु) सः ।
  कक्षाप्रदेशे—In one part of a room. कक्षायाः प्रदेशः (६ष्ठीतत्) तस्मिन् ।
  "कक्षा प्रकोष्ठा हर्म्यादेः"—अमरः ।
  द्वाःस्थेन—By the porter; द्वारि तिष्ठति यः सः द्वार—स्था + क ।
  ग्राम्यः—Rustic; ग्रामे भवः इति ग्राम + यत् ।
  N. B. Here Vasubhuti relates how he being filled with
  wonder at the sight of the excellence of wealth of the Vatsa-
  King has been regarded as a man freshly coming from a village
  and totally ignorant about the city-life. Vasubhuti has an
  experience of the abundance of wealth of his master, but here
  in Udayana's palace, the super-abundance has bewildered
  him even to such an extent as to make him act like a rustic.
  A man coming fresh from village becomes surprised to the
  extreme at the grandeur of a town. This bewildered look of
  Vasubhuti leads the porter to take him for a rustic.
  26