सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)

रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)

Rasendra Sara Sangraha of Gopalakrishna with Commentary

गोपालकृष्ण भट्ट (टीकाकार: पं. रामप्रसाद वैद्य) द्वारा

DevanagariHindipublished584 पृष्ठ

पृष्ठ 170, कुल 584 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 170

( १४४ ) रसेन्द्रसारसंग्रह ।
इसपर तक्र, भात और बैंगन सेवन करे । यह औषधि तीन दिनमें
कफपित्तसे उत्पन्न हुए अत्यंत तीव्र ज्वरको नष्ट करती है ॥ ७३-७५ ॥
कस्तूरी भैरव ।
हिंगुलञ्च विषं टङ्कं जातीकोषफलं तथा ।
मरिचं पिप्पली चैव कस्तूरी च समं समम् ।
रक्तिद्वयं ततः खादेत्सन्निपाते सुदारुणे ॥ ७६ ॥
सिंगरफ, शुद्ध विष, सुहागा, जावित्री, जायफल, कालीमिरच
पीपल और कस्तूरी यह सब औषधि समान भाग लेकर एकत्र खरल
करके दो दो रत्तीकी गोली बनाकर सेवन करे । यह दारुण सन्नि-
पातज्वरको दूर करता है ॥ ७६ ॥
बृहत्कस्तूरी भैरव ।
मृतं वङ्गं खर्परञ्च स्वर्णं कस्तूरितारकम् ।
एतेषां समभागेन कर्षमेकं पृथक् पृथक् ॥ ७७ ॥
मृतं कान्तं पलं देयं हेमसारं द्विकार्षिकम् ।
रसभस्म लवङ्गञ्च जातिकाफलमेव च ॥ ७८ ॥
वक्ष्यमाणौषधैर्भाव्यं प्रत्येकं दिनसप्तकम् ।
द्रोणपुष्पीरसैर्वापि नागवल्ल्या रसेन च ॥ ७९ ॥
द्विचन्द्रौ त्रिकटुर्देयो यत्नतो वटिकाञ्चरेत् ।
वातात्मके सन्निपाते महाश्लेष्मगदेषु च ॥।१८०॥
त्रिदोषजनिते घोरे सन्निपाते सुदारुणे ।
नष्टगर्भे नष्टशुके प्रमेहे विषमज्वरे ॥ ८१ ॥
कासे श्वासे क्षये गुल्मे महाशोथे महागदे ।
स्त्रीणां शतं गच्छतश्च न च शुक्रक्षयो भवेत् ।
एतान्सर्वान्निहन्त्याशु भास्करस्तिमिरं यथा॥८२॥