रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

५२ रसार्णवे
न विस्फुलिङ्गो¹ न च बुद्बुदश्च²
यदा न रेखापटलं³ न शब्दः⁴ ।
मूषागतं रवसमं स्थिरञ्च⁵
तदा विशुद्धं प्रवदन्ति लोहम् ॥ ५२ ॥
प्रतीवापः पुरा योज्यो⁶ निषेक⁷स्तदनन्तरम् ।
छादनं तु प्रतोवापः⁸ निषेकं मज्जनं⁹ विदुः ।
अभिषेकं¹⁰ तदिच्छन्ति स्नपनं क्रियते तु यत्¹¹ ॥ ५३ ॥
वापो निषेकः स्नपनं¹² द्रुते¹³ निश्चलतां गते ।
उष्णेनैव हि वाञ्छन्ति शीतलं¹⁴ न च वाञ्छति ॥ ५४ ॥
शुक्लोदीप्तिः सशब्दश्च¹⁵ यदा वैश्वानरो भवेत् ।
(1) K reads विस्फुलिङ्गा. (2) B reads बुद्बुदाय. K reads बुद्बुदा
च, which is incorrect. (3) नरैः खापटल, a variant in M, which is
senseless. (4) न शब्दम् is the reading in M, which is grammati-
cally incorrect. (5) M reads मूषासमा, which is meaningless. B
reads स्थितं च. (6) K reads यो हि. M reads प्रतिवापं पुरा योज्यो, which
is gram. inc. (7) K reads निकरैः. M reads निषेकाः. (8) छादनन्तु
प्रतिवापो, a variant in K, wherein the latter term is inc. (9) M reads
जननं. (10) K reads अभिषेक, which is gram. inc. (11) K
reads यः, which is gram. incorrect. खपितं क्रियते तु यत्, a variant in
M. (12) वापो निषेकः खपनः, a variant in K, which is erroneous.
(13) K has रुचि. M has only the letter ते. Both are absurd.
(14) M reads शीतवे. (15) B reads शुक्लोदीप्तिस्सशब्द स्यात्. शुक्लोदीप्तिः
सशब्द स्यात् तदा, a variant in K, which seems to be inaccurate.