रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

४०४ रसार्णवे
वर्षं वर्षार्धमथवा पूर्व्वमेवं¹ तु भक्षयेत् ॥ २२ ॥
वज्रजीर्णे रसो² देवि ह्युत्तमः³ परिकीर्त्तितः ।
मध्यमो हेमजीर्णस्तु तारजीर्णोऽधमः⁴ प्रिये ॥ २३ ॥
हेमजीर्णे भक्षसूते⁵ रुद्रत्वं भजिते⁶ व्रजेत् ।
विष्णुत्वं तारजीर्णे तु⁷ ब्रह्मत्वं भास्करेण तु ॥ २४ ॥
तीक्ष्णजीर्णे धनाध्यक्षः सूर्य्यत्वं चपलाक्षये तु⁸ ।
वाजरे तु⁹ शशाङ्कत्वम् अनलत्वं तु रोढ़के¹⁰ ।
सामान्येन तु तीक्ष्णेन शक्रत्वं प्राप्नुयान्नरः ॥ २५ ॥
एवं यो लोहजीर्णं तु भक्षयेद्गाससूतकम्¹¹ ।
जलेन जलरूपः स्यात्¹² खलेन खलतां व्रजेत् ॥ २६ ॥
तेजोऽधिके तथा तेजः वायोरप्यधिको बली ।
हर्त्ता कर्त्ता स्वयं साक्षात् प्रापानुग्रहकारकः ॥ २७ ॥
(1) B and D read पूर्व्वमेकं. (2) D reads वद्यचाररसो, which
seems to be incorrect. (3) K reads ह्युत्तमः. (4) B reads
erroneously तारजीर्णसमः. D reads ताराजीर्णोधमः, which is also incorrect.
(5) हेमजीर्णे भक्षसूतो, a variant in D. हेमजीर्णे भक्षसूतं, a variant in K.
(6) D reads भचितं. K reads भचितो. Both are incorrect. (7)
B reads तारजीर्णस्तु. D reads विष्णंत्वं तारजीर्णे तु, wherein the first term is
incorrect. (8) B has सूर्य्यत्वं तु पटागले. D has सूर्य्यस्त्वं च प्रतन्यते. K has
सूर्यस्त्वं चपगले. (9) D reads वौजरे तु, which is incorrect. (10)
This charaṇa is not found in D. K has चमरत्वं तु मारीउचे, which seems
to be incorrect. (11) B reads सूतके, which seems to be incorrect.
(12) B has जलरुपं च D has जलरूपस्य (जलदपः स).