सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 273, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 273

२५० रसार्णवे
याम¹मुष्णाम्भसा घृष्टं तारपत्राणि लेपयेत् ॥ २७१ ॥
द्विवारं तु धमेद्देवि² स्याच्चतुर्दशवर्णकम् ।
क्रमेणानेन देवेशि शुक्लं षोडशवर्णकम् ॥ २७२ ॥
एकैकं हेमतारांशं द्वन्द्वं³ कान्ताभ्रयोः पृथक् ।
उष्णोदकेन संमर्द्य⁴ धमनात् खोटतां व्रजेत्⁵ ॥ २७३ ॥
तन्मुखे धारयेन्नासं⁶ वज्रकायो भवेन्नरः ।
तच्चूर्णं यवमात्रं तु⁷ भक्षयेन्मधुसर्पिषा⁸ ।
यावत् पलं तस्य मलैः⁹ शुक्लं भवति काञ्चनम् ॥ २७४ ॥
उष्णोदपाचितान् खादेत्¹⁰ कुलत्थान् चीरपो¹¹ भवेत् ।
स्नानमुष्णाम्भसा कुर्यात् वर्षाद्वर्षशतायुषम्¹² ॥ २७५ ॥
चीरमुष्णोदकं क्वाथं¹³ त्रिफलायाश्च पाचयेत्¹⁴ ।
(1) M reads घाम, which seems to be incorrect. (2) M has
विभाय्य तु भवेद्देवि. (3) K reads द्वयं. (4) M reads संमर्थात्.
(5) B (which resumes from this verse) reads नयेत्. K reads खोड़कां,
which is incorrect. M reads घोटग्तां नयेत्, which is partly correct.
(6) B reads erroneously तन्मुखधारयेन्नास. (7) K has पंचमात्रं तु.
M has तस्य instead of तच्चूर्णं. (8) M reads मधुना सह. (9) K
reads यात्यलं तस्य मलैः, which is incomplete. M reads यावत् फलं तस्य फलैः.
(10) उष्णोदकपचिता भूनें, a variant in B, which has no clear sense.
उष्णोदयोचितान् is the reading in K, which is partly incorrect. M reads
उष्णोदपाचितात्, which is incorrect. (11) B and K read चीरवो,
which is an error of the scribe. K reads कुलत्नां, which is incorrect. M
reads कुलुत्यान्. (12) K reads शतायुषी. (13) चीरमुष्णोदकश्चाथं,
an incorrect variant in M. (14) K reads पावनं.