रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

प्रथमः पटलः । ३
शून्यपापो मन्त्रयाजी^१ न पिण्डं धारयेत् क्वचित् ।
देवानामपि देवेशि दुर्लभं पिण्डधारणम् ॥ १४ ॥
किं पुनर्म्मानुषाणान्तु धरणीतलवासिनाम् ।
धर्म्मे नष्टे कुतो धर्म्मी धर्म्मि नष्टे कुतः क्रिया ॥ १५ ॥
क्रियानष्टे^२ कुतो योगः योगे नष्ट कुतो गतिः ।
गतिनष्टे^२ कुतो मोक्षो मोक्षे नष्टे न किञ्चन ॥ १६ ॥
(तेन पिण्डो महाभाग रक्षणीयः प्रयत्नतः ।)^३
श्रीदेव्युवाच ।
जीवन्मुक्तिस्वरूपं तु देवदेव श्रुतं मया ।
तत्प्रत्युपायं मे ब्रूहि यद्यस्ति करुणा मयि ॥ १७ ॥
श्रीभैरव उवाच ।
कर्म्मयोगेन देवेशि प्राप्यते पिण्डधारणम् ।
रसश्च पवनश्चेति कर्म्मयोगो द्विधा स्मृतः^४ ॥ १८ ॥
मूर्च्छितो हरते व्याधिं^५ मृतो जीवयति स्वयम् ।
बद्धः खेचरतां कुर्य्यात् रसो वायुश्च भैरवि ॥ १६ ॥^६
ज्ञानान्मुक्तः सुरेशाने ज्ञानं पवनधारणात् ।
(1) K reads शून्यपायामन्त्रजायी, which seems to be grammatically
incorrect. (2) क्रियानष्टे - क्रियानाशे , गतिनष्टे - गतिप्रवृत्तौ [तु किञ्चन]
K reads गती नष्टे, which is inc. (3) K adds the line within brackets
without affixing a serial number to it. (4) स. द. सं. and रसकण्ठ-
भरण read मृत. (5) स. द. सं. reads हरति व्यथान्. (6) The 18th
and the 19th ślokas are quoted in स. द. सं.