रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१६४ रसार्णवे
काचकूप्याश्च¹ मध्ये तु तत्तैलं स्थापयेत् प्रिये² ॥ १७१ ॥
कृत्वा गोस्तनमूषायां³ लिप्तायां शिलया रसम् ।
चतुःषष्ट्यादिभागेन⁴ ज्ञात्वा देवि बलाबलम् ॥ १७२ ॥
गर्भनागद्रुतिं दत्त्वा तां मूषां सुरवन्दिते⁵ ।
गर्ते गोमयसंपूर्णे विन्यस्य पुठपाचनम् ।
दद्यात् करीषतुषयोः⁶ प्रहृतिद्वितयेन च⁷ ॥ १७३ ॥
दद्यादजीर्णशंकायां⁸ सिद्धवल्लोररसस्य तु⁹ ।
चतुर्बिन्दून् पुटे¹⁰ प्राग्वद्देवं¹¹ प्रतिदिनं भवेत् ॥ १७४ ॥
जारणात्रिगुणात् सूतो¹² भवेज्जम्बूफलप्रभः¹³ ॥ १७५ ॥
माक्षिकं सत्त्वमल्पाख्यं मृतनागसमन्वितम् ।
मूषागतं भवेद्यावत्¹⁴ काचं¹⁵ दत्त्वाधरोत्तरम् ।
(1) Both B and K read काचकूपस्य. (2) K reads पुनः.
(3) B has गोस्तनमूषायां. K has गोस्तनमुख्यायां. (4) B reads पातेन.
(5) K reads तु मुखमुद्रिते, (6) करीषतुषये, an incorrect reading in
B. करीषतुषयोः, a reading in M, which seems to be the error of the
scribe. (7) प्रहृतिर्द्वितयेन वा, a variant in K, which is gram. inc.
M has प्रसृत instead of प्रहृति. (8) B reads संकायां, which is gram.
incorrect. (9) K reads प्रौढवल्लीरसेन तु. M reads सिद्धवल्लोररसस्य तु.
(10) B and K read चतुर्बिंदुपुटे. (11) K has प्राग्वद्देवं, which has
no sense. (12) जारणा द्विगुणा सूता, a variant in B. जारणाद्विगुणे सूतो,
a variant in M! (13) भवेज्जम्बूफलं प्रभः, an incorrect reading in B.
(14) भवेद्वाथ, a reading in B. भवेद्बुद्ध, a reading in K. (15) The
word काचं is not found in K