रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१४६ रसार्णवे

ईषत्पीतश्च रुक्षाङ्गो दोषयुक्तश्च सूतकः ॥ ६ ॥ (क)¹
यो वाह्याभ्यन्तरे खेतो² बहुलं³ कञ्चुकावृतः ।
तं विद्यात्⁴ पारदं देवि तारकर्मणि योजयेत् ।
यथा काञ्जिकसंसर्गात् क्षीरभाण्डं⁵ विनश्यति ।
तथा हेम शरीरञ्च⁶ पारदेन विनश्यति ॥ ७ ॥
मयूरपत्रिकाभासं⁷ मिश्रकञ्च विदुर्बुधाः ।
धूम्रवर्णं रसं⁸ दृष्ट्वा विशेषेणोपलभ्यते ।
मिश्रकन्तु⁹ विजानीयाद्दाहकर्मकारकम्¹⁰ ॥ ८ ॥
एवं पञ्चविधा देवि रसभेदा निरूपिताः ॥ ६ ॥¹¹
स्वेदनं मर्दनं चैव चारणं¹² जारणं तथा ।

---

(1) After the 6th śloka we do not find in any of our MSS. a
śloka, which defines सूत. Hence we have inserted the above hemistich
from रस.स. [Chap. I. v. 72] in order to complete the list of 5 different
[L