रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

दशमः पटलः ।
श्रीदेव्युवाच ।
रसस्य लक्षणं किंवा रसकर्म च कीदृशम् ।
तन्न जानामि देवेश वक्तुमर्हसि तत्त्वतः ॥ १ ॥
श्रीभैरव उवाच ।
प्रागेवोक्ता रसोत्पत्तिस्तल्लक्षणमतः¹ शृणु ॥ २ ॥
तस्य नामसहस्राणि अयुतान्यर्बुदानि च ।
शक्यते न मया वक्तुं संक्षेपात् कथ्यते शृणु ॥ ३ ॥²
रसो रसेन्द्रः सूतश्च पारदश्चाथ मिश्रकः³ ॥ ४ ॥
रसं सिद्धरसं विद्यात् सिद्धक्षेत्रसमाश्रयम् ।
नाशयेत् सकलान् रोगान् बलीपलितमेव सः⁴ ॥ ५ ॥
देहलोहकरं शुद्धं⁵ रसेन्द्र⁶मधुना शृणु ।
शरीरे हेम्नि कर्त्ता च जारणे सारणासु च ॥ ६ ॥
(1) K reads रसोत्पत्तिस्तल्लक्षणर्मतः, which is grammatically incorrect.
(2) This śloka is not found in M. (3) M reads मिश्रकम्. [Vide
र.स.स. Chap. I. v. 68.] (4) K reads बलि. M reads फलितनाशनम्,
which is inc. [Vide र.स.स. Chap. I. vs. 69 and 77.] (5) M reads
स्थिरं. (6) But vide र.स.स. Chap. I. vs. 70—72 and 78, which
state सूतं instead of रसेन्द्र.
10