सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

पृथ्वीराजविजय महाकाव्यम् (कवि जयानक - अजमेर चौहान साम्राज्य एवं सम्राट् पृथ्वीराज इतिहास)

Prithvirajavijaya Mahakavya of Jayanaka with Commentary

कश्मीरी कवि जयानक (टीकाकार: जोनरराज) द्वारा

DevanagariHindipublished330 पृष्ठ

३१० पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्.
'पृथिवीभटमुक्तवन्तमि-
त्यवदन्मानधरो महत्तमः . '
मिहिरो (l.19) [न्यगुणप्रकाशने]
परदोषावरणे महत्तमः ॥
स मानी महत्तम एवमुक्तवन्तं पृथिवीभटमित्यवदत्(l.20)·········
प्रकाशने सूर्यः परेषां दोषाच्छादने महानन्धकारः . 62.
विबुधश्च कविश्च शारदा-
य - - - - (l.21)[मण्डला¹?]द्वयम् .
निगमागमतीर्थतापस-
प्रथमोद्यागतवाञ्ज[यान]कः ॥
पण्डितः कविश्च तथा नि(l.22)·········[ज]यानकश्च [शारदा]क्षे-
त्रात्कश्मीरमण्डलादागतः ॥ 63.
युगपत्सुसं²(l.23) - - - - -

      • रुदेत्यमुष्य धीः .
        अमुनैव सुतेन शारदा
        गिरिकन्येव गुहेन नन्दति ॥
        सुमन(l.24**83) 64.
        [Six lines at the beginning of page missing]
        शशिखण्डशिखण्डमण्डनं
        प्रति निर्वेदनिवेदनं व्यधात् .
        ···········(l.7)या पूजया हेतुभूतया चन्द्रावचूडाभूषणं हरं प्रति
        बन्दी··············· ॥ 65.
        1 Ms. °न्दा°. 2 Ms. °सुप्त°.

द्वादशः सर्गः . १ ३११
‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ (l.8)धे
प्रभुभक्तिव्यभिचारवान् चेत् ·
परिपूरय तन्मनीषितं
द्रुत ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ‿ ·
········हृदयेनाहं यदि न स्वामिभक्तिव्यभिचारसहितस्त-
दा ममाभिलाषं सद्यः पूरयेतीश्वर········(l.10) ॥ 66.
परिपक्वमिहैव तत्क्षणं
भगवत्पूजनकल्पशाखिनः .
कविसूरिसभासभाजनं
फलमास्वादयितुं स निर्ययौ ॥
हरार्चनकल्पवृक्षस्य तत्क्षणं पक्वं फलं कविपण्डितदर्शनं चर्वयितुं स
निर्गतः ॥ 67.
किय(l.12)दाय(?)तिवृत्तवाक्पथ-
स्तमुपश्लोक्य कविर्जयानकः .
स्वपुरीपरिहारकारणं
परिपृष्टो भणितुं प्रचक्रमे .
अतिवृत्तोतिक्रान्तो वाचां पंथो येन . गुणबाहुल्यादिति भावः . तं
स्तुत्वा··········(l.14)हेतुं पृष्टः कथयितुमारब्धवान् ॥ 68.
समपादि पुमान्महामुनिः
किल यस्मै शशिमौ[लिनार्पितम्] .(l.15)
शयनीकरणच्छलाद्गुरोः
पयसां राशिरवत्यधोक्षजः ॥
1 Ms. °र्चायि°. 2 Ms. °वृत्ति°. 3 Ms. पायो. 4 Ms. योस्मै.

३१२ पृथ्वीराजविजयमहाकाव्यम्.
किल प्रसिद्धौ पुमान्मनुष्य......(1.16)रूपमन्युनामा संपन्नस्तस्य
महामुनेर्गुरो.........(1.17)रक्षति . हरेणोपमन्यवे यो दत्तः .
उपमन्युर्नारायणस्य दी[क्षागुरुरासीत् ?]........... 69.
. [उप] (1.18) मन्युकुलादपोहितुं
न पटुर्गोत्रपरम्परागतम .
कलिं ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑
⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ (1.19) धनम् ॥
कुलक्रमागतं शिवभक्तिधनमुपमन्युम...........(1.20)स्य स-
न्तातक्रमपर्याप्तत.........हरैर्भक्तिमु.........(1.21)मेण प्राप्त-
तमस्य शिवभक्तिधनम्य............(1.22)स्यां विरोचनस्सूर्य...
............(1.23*) 70.
[Six lines at the beginning of page missing]
...............व निमीलितचक्षु............(1.7)-
............तोषिता शारदा सूर्योदये......चितनेत्रस्य दृ-
र्शन(1.8)- 71.
[⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑ ⏑]
[क्षणसौस्नातिकरत्नन्]पुरम् .
चरणं च निधा[य]⏑⏑-
⏑⏑- मि ⁴त्रिदिवीकृत(1.9) ⏑ - .
.........गङ्गाजलं तंत्र स्नानेन हेतुना क्षणं सुस्नातं पृच्छद्रत्ननूपुरं
यस्य (1.10)......... 72.
कवितां पथि पङ्किये गिरां-
मसि मां पङ्किभिरुप ⏑ ⏑ - - (1.11)
1 Ms. °स्विौ. 2 Ms. किलि° ? 3 Ms. हरें°. 4 Ms. °मिति°.
5 Ms. °प्रासुल्यम्य°. 6 Ms. °र°.

द्वादशः सर्गः ३१३
‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ –
‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – नात् ॥
षड्भिर्जन्मभिर्मां संवित्वा षड्विधे प्राकृतादिष(l.12)••••••••••••त-
वांस्तां कवितां मनुष्यरूपस्य हरेर्वक्ष्यमाणदृशा पृथ्वीरा(l 13)[ज]••••••-
••••••त्यर्थः ॥ 73.
पुरुहूतपुराङ्गना पुरा
परिश्रान्ता चिरलास्यलीलया (l.14)
‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ –
‿ – ‿ – – ‿ ‿ – विग्रहा ॥
चिरं नृत्यक्रीडया गन्ता तिलोत्तमाप्सरा गङ्गाया(l.15)•••••• 74.
‿ – ‿ – – ‿ कारविन्दिनी-
हठमेलापधियागतं विदन् .
पुलिनाधि(l.16)[ता] ‿ – ‿ –
‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ – ॥
पद्मिनी हठेन मेलापधिया वाञ्छया आगतं चन्द्रं जान(l.17)•••
•••वगूढवान्. 75.
दलित‿ – ‿ ‿ – ‿ –
‿ ‿ – – ‿ ‿ (l.18) ‿ – ‿ – .
‿ – ‿ – – ‿ ‿ – ‿ –
रमणं पद्मनस्थितास्मरत् ॥
दलितानां भुक्तानां ••••(l.19)•••••••••••••ली तया भयङ्करं
तथाविधं वीक्ष्य पद्मवने वर्त(l.20)[ना]•••••• 76.
1 Ms. "वास्ताक". 2 M 'धिनो. Can it be "थिन्या ? 3 Ms. "न्द्रा".
. ४० .