पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

पांचवां समय १३] पृथ्वीराजरासो । २६३
कुट्टैं सिरं करायरं । कपास ज्यौँ पिंजारयं ॥
फुटंत घौ सुषोपरी । कि जोग पच टोपरी ॥ ७७ ॥:
कटंत जंघ कुंभए । मनौ सुरंभ गिंभए ॥

• परीय संझ सामयं । चलुक्क रक्ख नामयं ॥ छं० ॥ ७८ ॥ रू० ॥ ४२ ॥
  सांझ हो गई परन्तु लड़ाई न रुकी ।
  कवित्त ॥ परिय संझ जग मंझ । टरिय कंकन रंकन धन ॥
  भरिय पच जुगिनीय । करिय सिव माल सीस घन ॥
  मुरिय न श्रित चालुक्क । धरिय रसरोस कन्ह हिय ॥
  पैरि चलिय दरबार । सोच गज घटि उपटिय ॥
  मय मत्त मार मनौ उररि । झररि झर्रि भगिय अनिय ॥
  द्वै घरिय लोह बुट्ठौ लचरि । पेख कयौ किगवारनिय ॥
  ॥ छं० ॥ ७६ ॥ रु० ॥ ४३ ॥
  दूहा ॥ कान्ह जाइ संमुह परत । कला एक मचि रारि ॥
  सत सारघ दूनौ कटै । भजै अबर तजि ढार ॥ छं० ॥ ८० ॥ रु० ॥ ४४ ॥
  कान्ह चौहान का युद्ध जीतना ।
  करपा ॥ झरै (सार) सिर मार विकरार रक्तन भरत ।
  परत धरनीथ द्वैरै जरकि जूपी ॥
  चक्क चहुवांन चालुक्क भृत उपर चर ।
  कोपियं कन्द मनौं काल रूपी ॥ छं० ॥ ८१ ॥
  रुंड भकरुंड किय तुंड मुंडन रुइत ।
  वाचि सिर सार मनौँ मेच बुट्ठै ॥
  ४२ पाठान्तर-धकंत । सौं । हकंत । हूँ । हथ । घाय । पिरें । पीरें । विस्तरै । घाय ।
  भभकि । रुंधि । भट्ट । भट्ठ । वर्षकि । रद । बद । हवकि । हक्कए । चवकि । चक्कए । मोरित्त ।
  म्रोरिर । मुंक्क । मुरु । मुक्कए । श्रॉनि । चक्रए । नट । रिनेंकि । पत । मनौ । कुटं । शिरं । ज्यौं ।
  यों । मनौँ । * यह पाद सं० १६४७ की पुस्तक में नहीं है ॥
  ४३ पाठान्तर-शिव । चालुक । पैट । चलीय । घट । उपटिय । भाठीय ॥
  ४४ पाठान्तर-जाय । समुह । दूनौं । कटे । भजि ॥
  ४५ पाठान्तर- अधिक पाठ है । धरनि । मनौ । जम । दारि । नृघात । † यह रूपक
  सं० १६४७ की पुस्तक में नहीं है ॥