पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)
Prithviraj Raso by Chand Bardai with Hindi Commentary
महाकवि चन्दबरदाई / कविराज मोहनसिंह द्वारा
पृष्ठ 258, कुल 470 में से
संदर्भ में पढ़ेंदशम समय ६६ ] पृथ्वीराजरासो । २४६
रन रंग गतानं, मेल्लि सिञ्जानं, अंग समानं, रूम कंते ।
धष धूसर दंते, मन घर धंते, रज विलसंते, बलवंते ॥
षव गञ्ज सतानं, जम सम पानं, बक्कि बलवानं, बोलंते ।
रन रत मैनं, बहु बल मैनं, कन्ह समेनं, उच्चरंते ॥
आवर्त्तति छल्लं, भें पर गल्लं, बज्जन मल्ल, भूमल्लं ।
धर धर थर छल्लं, पीपर पल्लं, अंबर छल्लं, भू भल्लं ॥
बज्झियते सूखं, हस्त विकूखं, गंने छूखं, गैतूखं ।
गैबर गत्तानं, घन गत्तानं, परि बध्यानं, मल्लार्न ।
धस धम लत्तानं, बहु गत्तानं वजिविन्तानं, उब्भानं ॥
सक्के घन बल्लै, छति धूसल्लै, कीन विछल्लै, भूभल्लै ।
अन रोम रिसल्लै, रंग रिफल्लै, जिन बल झल्लै, धरछल्लै ॥
कसि डोरिय भेवं, छल घर छेवं, छवि बत भेवं, द्वै वीरं ।
चानूरं सक्कं, धरि मुष्टिकं, तत्त गुर बक्कं, बल नीरं ॥
कटि थान परंसं, पोषित कंसं, जानि जुगंसं, गिरिर्दते ।
अन पग्ग पुछंते, सास उलंत, मन दम षंते, अनषंते ॥
तरवर संत्तज्जे, आयत वज्जे, घायै गज्जे, भैभानं ।
दोज तन वीरं, जम्म सरीरं, वधि गुनतीरं, विधि भानं ॥
गुरु जन बिरुझानं, बहु असमानं, धर धर थानं, वजिपानं ।
उप्पारे पग्गं, ब्रह्मांड लग्गं, फिरि फिरि जग्गं, सिर भग्गं ॥
फिरि कंसं दिषिष्य, आचिञ लषिष्य, जग सहु भषिष्य, तपितानं ।
आतम गुरु पानं, तजि उब्भानं चंपिय कानं, सिर भानं ॥
उच्चारहि बीरं, बहु व्रत नीरं, जम्म सरीरं, जुग भीरं ।
कसि कसि उत्तंसं, डोरिय दंसं, करि रिपुनंसं, बिनुचीरं ॥
छं० ॥ ५३३ ॥ १८१ ॥
१८१ पाठान्तर :- चानूलं । तोसन्न । त्रिशूलं । विफूलं । सधूलं । समांनं । गज । बलमानं ।
मैनं । कंन्ह । समैनं । छलं गलं बजत । मलं । भूमलं । छलं । पीपरि । पलं । भ्रंबर । छलं ।
भलं । बजिय । भूलें । गैने । गतानं । घत्तानं । बधानं । मलानं । लतानं । बहुर । विनानं ।
उभानं । सकैं । धन । बलै । धुसल्ले । धूमल्लै । भूमलै । दिसल्लै । रिफलै । झलै । छल्रै । डोरीय ।
चाणूरं । सकं । धर । मुष्टिकं । बकं । पयंसं । गिरिंदंस । अनं अभयंते । नरवर । संतजे । बज्नै ।