पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसम समय १५ ] पृथ्वीराजरासो । १६५
कवित्त ॥ करि विरूप वाराह । पगनि पुर अविगत पिल्झिय ॥
जनु कि मेघ उतकंठ । कन्ना ससि षोडस झलिय ॥
असिय मुप्प दंतलिय । तरुन तिप्पिय आधारिय ॥
मेर चंद मनु वीज । चंद्र मनि परछ सुधारिय ॥
आरोपि प्रथ्थि अंबर पुच्छ । सत साइर संसै परिय ॥
कहि चंद दंड करि दैत सों। धरनि धार अद्धर धरिय ॥
छं० ॥ १५३ ॥ रू० ॥ २५ ॥
भुजंगी ॥ वपू वीर वीरं धृतं धृत्त मारं । दिठं दुष्ट दाने कलं कोल कारं ॥
वरं तुंड तुंगं विसालंत नैनं । छिनं छीन लोकं जुरे दूत सेनं ॥ १५४ ॥
रुधिं फट्टि वज्जंग वज्जे वितूरं । गनं आंन कंतं वजं पंच पूरं ॥
श्रवं खोर भारं भिरे भूर भारी । तिनं मेक मानी अफाली असारी ॥ १५५ ॥
घटे घोष छोनी बलं छीन नूरं । घरे सुद्ध उदं दिवं संम जूरं ॥
धरे दंत धारा वरं सेष ओपं । मयं कंक लंकं कियं कंठ लोपं ॥ १५६ ॥
जयं जोगधारी मछापान पानं । हयंग्रीव नंभे तिनं तोरि तानं ॥
करे तुंड तुंडं वितारंत तारं । तियं लोक सोकं विलोकन्त पारं ॥ १५७ ॥
सुरे सूर कंतं जयं जो करालं । समं गुच्छ अच्छं करं जुल जालं ॥
चवै चंद चंडी नमो वेद चारं । नमो देव कोलं वरं रूप सारं ॥
छं० ॥ १५८ ॥ रू० ॥ २६ ॥
२५ पाठान्तरः-कर । फरी । अविगति । पलियं । पिलिय । जजु कि । जनु किं । पौडस ।
झलिय । ईसी । इसी । मुप । दंतलीयँ । दितलीय । तरुनि । तरून । तिपिय । तिपोय । आधारीय ।
मेर । मनौ । मनौं । सुधारीय । आरोष । आरोप । पृथी । प्रिथी । सायर । कवि चंद दंड करि
दैत सौं । कवि चंद दंड करै दैत सौ । कहि चंद दंड कहि दैत सौं । धरनि धार ॥
२६ पाठान्तर ः-वथं । वपं । धृत । धृत । दिवं । दानै । कौल । तुग तुडं । तुंगं तुंडं । नैनं ।
छिन । लौकं । दूत । सैनं । दरुधि । रुट्टि । वञ्ज । बज्जै । बिनुरं । आनं । पुरं । श्रवं । सौर ।
भिरै । भूर । मैक्क । मांनी । घटै । घोष । छौनी । छलं । ललं । वंत । नूरं । धरै । जुद्ध उढं ।
जुद्धं उढुं । दिव । समजूरं । समलूरं । धरै । वर । सेष । श्रोपं । कीयं । लौपं । जोगधारी । पांन ।
पानं । हयग्रीव । नंपै । तौरि । करै । बिलौकंत । सुरै । कैतिं । जों । गुच्छ । अच्छं । जुल । निमो-
दैचारं । देव चारं । नमौ । कौल ॥