पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

आदि पर्व ] पृथ्वीराजरासो । १२७
सज्यो पंच ग्रीवा सु सोमेस रायं । तिनं संभरी लांज राजं सचायं ॥
दिसा दाचिनी पञ्च चौरंग वीरं । कुलं चाहुवानं जयं जुद्ध भीरं ॥ छं० ॥ ६३५ ॥
थियं पञ्च वीरंम वीरंग देवं । धरा धार उद्धार धारं सु नेवं ॥
पगं पंड आनंग राजंग पाखं । धरा पंड पंडं भुजं लज्ज झाखं ॥ छं० ॥ ६३६ ॥
सजे पुक्क कोरंभ जैसिंघ नामं । जिनै जित्तिया जुद्ध अनेक ठामं ॥
सजे अग्ग पंती मदं मोष नग्गं । तिनं अग्ग आतस्स भारं उतंगं ॥ छं० ॥ ६३७ ॥
दुवै सेन मिच्छी उडी रेन पूरं । कंपे कायरं सूर वढ्ढे सनूरं ॥
धजा नेज ढालं पताषी दिसानं । वजे सिंधु आनद्द गज्जे निसानं ॥
छं० ॥ ६३८ ॥ रू० ॥ ३२६ ॥
कवित्त ॥ वज्जि गद्दर नीसान । अग्गि अग वान विकुट्टिय ॥
*दरिया दधि किय मथन ।+ भोम फटिय पच्च तुद्दिय ॥
करषि मुट्ठि कम्मान । तानि अन वान छनं किय ॥
मनहुं चिल्ह दिसि सदल । ‡ भौर वासं नमनं किय ॥
रुधि मग्ग मिच्च षांच मुद्दयी । सुभर सोम मत्तो गहन ॥
सर सार सार उच्चर सिखह । मनु मेघ बुंद मच्छी मछन ॥
छं० ॥ ६३९ ॥ रू० ॥ ३२७ ॥
विराज ॥ चुरंगी सु वीरं । जुटे जुद्ध भीरं ॥
कुटे मोष बानं । मुदे आसमानं ॥ छं० ॥ ६४० ॥
परे वप्प घायं । करें कूच कार्यं ॥
उभारंत सेखं । हुवं सेल भेखं ॥ छं० ॥ ६४१ ॥
तनं किद्र काखं । रुधिंजा प्रनालं ॥
बहै धार पग्गं । निनारंध रग्गं ॥ छं० ॥ ६४२ ॥
३२७ पाठान्तरः-नीसांन । अगि अगिवांन विकुटीय । * कि । दीया । कीय । मघन ।
+कि । फट्टीय । तुट्टीय । मुंछ । क्रंमांन । कम्मांन । आंन । छिन्न । बांन । छनं क्रिय । मनहुं । चिल्लि ।
‡ कि । भौर । भौर । भोर । वास । नभनं । मग । मुद्यो । सुभर भोम । मनौ मेघ बुंदह महन ।
मंनौ मेघ बुंद मह महन । महि ॥
३२८ पाठान्तरः- चौरंगीश । जुटें । जूटे । भारं । कुंटै । छूटे । बानं । सुदे । वप । घायं ।
करे । कुह । हुए । सैल । तिनं । कद्र । रुधिन्जा । रुधिजा । बहैँ । पग्गां । डग्गां । रंगं । त्रूटै ।
तुटैं । दन । करगै । करेंगे । विहारी । परै । परें । यांनं । फल कौट जारी । कोट । हय । घरे ।
६ड । लुलं लौघ मत्तं । कटै बंधन भयतं । कटे । भंतं । चौरंगी । वरसिंघ । वरंसिघ । बथ । टुत्र ।
मल । जम । दुठं । बठं । वरसिंघ । वरसिंह । पितं । परै । बधि । मैतं । पच । भीर । कटै ।
भगै । दंढि । जितै ॥