पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

आदि पर्व ] 'पृथ्वीराजरासौ । ६१
॥ बीसलदेवजी और बालुकराय की फौजों का परस्पर युद्ध करना ॥
भुजंगी ॥ मिले प्रात कालं दुअं दिष्ट फौजं । मनो देखियै जानि सामुद्र मैजं ॥
गजं आय झूमे भले साव रोटं । पई षंड सुंडं करे अप्प चोटं ॥ छं० ॥ ४५० ॥
भई तीरकारी फुटे नाल वानं । परी खार की धुंध सुझसै न भानं ॥
भले सूर बीरं धरै कुंत कंधं । उपारें तुरी दो दिसा फौज मद्धं ॥ छं० ॥ ४५१ ॥
निसंकं तुरी थप्पि पषरेत नष्यै । मनौ बूंद सिंधं परै कांन दिष्यै ॥
भए एक्कमेकं परे भार भारे । तनं तेग तुहै वहै फूल धारै ॥ छं० ॥ ४५२ ॥
भई फौज चालुक्क की पच्छ पायं । तबै बालुका राइ कीनी सहायं ॥
जपै भाय भायं करै मार मारं । जरै दोय जोधा कटैं सार सारं ॥ छं० ॥ ४५३ ॥
उपहै घरैं गावरं तुंड तुहै । यहै संग कुही फिरी चंग फुहै ॥
चपे चक्रव्यहं नृपं अप्प चल्लै । फिरै मुप्प परिचार गच्छिन्नौत मिल्लै ॥ छं० ॥ ४५४ ॥
चल्यौ भज्जि गच्छिलोत तूंवर दिसानं । फटे चक्रव्यूहं भए एक थानं ॥
तिनं वार स्यावासि पावासु रानं । सनं मुष्य धाए मनौ सिंघ जानं ॥ छं० ॥ ४५५ ॥
परी भूमि लोथं मिले हत्थ वत्थ्यं । करैं जोर जोधा अकथ्यं सु कथ्यं ॥
तिनं वार पंधार पेले बलोचं । जुरे आय संमुष्य कीयौ न सोचं ॥ छं० ॥ ४५६ ॥
भभक्कं भकं हस्ति बोले भसुंडं । परे पंड षंडं रनं रुंड मुंडं ॥
वने खाल वाजे भिते लोछ मिल्लै । दुहू ओर जोधा मनौ फाग षिल्लै ॥ छं० ॥ ४५७ ॥
गजं श्रोन चल्लै रजं आस पासं । मनौ माधुरी मास फूले पलासं ॥
मिची दिष्ट बालुक्क बीसल नरिंदं । मनो सूर ईषे भये चंद्र मंदं ॥ छं० ॥ ४५८ ॥
तुरी चढ़ि चालुक्क हस्ती चुहानं । भयौ राज सौं जुद्ध भारी भयानं ॥
उनें वाजि नंष्यौ इनें गज्ज पेल्यौ । दिए दंत पायं दुअं लोच मिल्यौ ॥ छं० ॥ ४५९ ॥
फिस्यौ गज्जराजं उनें बाजि फेच्यौ । दुअं वीर बाचा भई खेत हेच्यौ ॥
छं० ॥ ४६० ॥ रू० ॥ २१७ ॥
२१७ पाठान्तर :- दुयं । दिठ । देखियैं । औन । जांनि । भूमे । रोहं । रोहं । सपै । सौटं ।
साट्टं । धुंधु । सुझै । भांन । शूर । धरें । कंधे । उपारैं । मंधं । थप्परे । कंध नये । नयै । परैं ।
कांन । भइ । पक्क पाई । पक्क । राय । सहाई । जपे । भाई भाई । जोद्धा । कटै । घटं । तुंब ।
करी । चंपे । अप । चलं । फिरैं । मुदव । मिलं । भजि । तौंवर । फटै । मुप । पुहवि । पहुंमि ।
हथ बथ्थं । करे । अकथं । कथं । पेल्यो । सनमुप । भभकंत हस्ती, सु बोलै भसुंड । रुड । मुंडं ।
मिले । दुहं । मनो । पिले । चल्ले । रजे । मनौ । वालुक । मनो । इषे । हुवं । चंद । चढि । चालुकं ।
करी । चाहुवानं । चौहानं । सों । नय्यौ । गज । दए । दुवं । गजराजं । दुहूं । भयं ॥