प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

द्वितीयाऽङ्कः ८३
तमार्थपुत्रस्याज्ञया ब्रह्माण्डकोटयोऽपि न मे उदरं पूरयिष्यन्ति । (अज्जउत्त,
सञ्चं जेव्व दाव अहं एदस्स अत्थे णिच्चं अहिजुत्ता । संपदं अज्जउत्तस्स अण्णाए
बह्माण्डकोटिश्रोवि ण मे उदरं पूरेइस्संति )
क्रोधः—हिंसे, इत आगम्यताम् ।
( प्रविश्य हिंसा )
हिंसा—एषास्मि । आज्ञापयत्वार्यपुत्रः । (एसम्हि । आणवेदु अज्जउत्तो)
क्रोधः—प्रिये, तावत्त्वया सह धर्मचारिण्या मातृपितृवधोऽपि ममे-
षत्कर एव । तथाहि—
केयं माता पिशाची क इव हि जनको भ्रातरः केऽत्र कीटा
वध्योऽयं बन्धुवर्गः कुटिलविटसुहृच्चेष्टिता ज्ञातयोऽमी ।
( हस्तौ निष्पीड्य )
आगर्भं यावदेषां कुलमिदमखिलं नैव निःशेषयामि
भियुक्ता-तत्परा । ब्रह्माण्डकोटयः-कोटिसंख्यकब्रह्माण्डानि । न मे उदरं पूरयि-
न्ति तृप्तिं जनयिष्यन्ति ।
सहधर्मचारिण्या-स्त्रिया । ईषत्करः-सुकरः । हिंसासहचरः क्रोधो मातरं पित-
पि च हन्तुं प्रवृत्तिशालीति भावः ।
केयमिति० इयं पिशाची राक्षसी इव माता जननी का ? न काऽपीत्यर्थः, जनकः
ता क इव ? न कोऽपीत्यर्थः । कीटाः कीटवत्तुच्छाः भ्रातरः सोदराः अत्र के ?
कोऽपीति भावः । अयम् बन्धुवर्गः परिवारचयः बन्ध्यः निष्प्रयोजनः । अमी
थः दायादाः कुटिलविटसुहृच्चेष्टिताः कुटिलाः वक्राभिसन्धयो ये विटाः धूर्त्तजारा-
दत् सुहृच्चेष्टितं मित्रताव् व्यवहारो येषां तादृशाः सन्तीति शेषः । यावत् यावत्काल-
न्तम् एषाम् भ्रातृबन्धुवर्गज्ञातीनाम् आगर्भम् गर्भावस्थितानप्यपरित्यज्य अखि-
अने पर तो करोड़ों ब्रह्माण्ड भी हमारे उदरको पूर्ण नही कर पायेंगे ।
क्रोध—हिंसे, जरा इधर तो आना ।
( हिंसाका प्रवेश )
हिंसा—हाजिर हूं, आर्यपुत्र आदेश दें ।
क्रोध—प्रिये, तुमको प्राप्त कर मेरे लिये माता-पिताका वध भी आसान है, क्योंकि—
पिशाची माता कौन है ? पिता कौन है ? कीटतुल्य ये भाई कौन है ? बन्धुओंको
रगाना चाहिये । इन ज्ञातिजनोंका आचरण कुटिलधूर्त्तों का सा है । जब तक गर्भ