पाटीगणित (श्रीधराचार्य - प्राचीन संस्कृत टीका एवं प्रो. कृपाशंकर शुक्ल सविस्तार व्याख्या)

INTRODUCTION xxi x
(iii) वधे प्रवर्तिते रूपाद्धि भागे तल्लीयते फलम् ।
आद्ये न्यूनाधिके सङ्गेत् विपरीतं तथोत्तरे ॥
(p. 32, lines 14–15)
(iv) त्रिशन्नवाधिका रूपं रूपं चेति क्रमाद् गुणाः ।
आद्यो द्व्यूनोत्तरो मध्य एकवृद्ध्या परः स्थिरः ॥
आद्या नवोना मध्यास्तु प्राग्वदन्याः सरूपकाः ।
तथा—एकविंशतिराद्यस्तु रूपमेकं त्रयस्तथा ॥
आद्यो द्व्यूनो मध्य एकवृद्ध्याऽन्यः स्थिर एव च ।।
यावद् दश-द्वि-चत्वारः सर्वेऽमो खर्णकारिणः ।।
अष्टौ द्वयुत्तरसंशुद्धास्त्रयो रूपोत्तराधिकाः ।
चत्वार एवोत्पाद्यास्तु गुणकाः शेषकारिणः ।।
(p. 82 lines 8-15)
(v) अन्योनात्तेन गुणिताँत् तत्र नाप्ताधिको गुणः ।
गुणितागुणितान्योनामेवमेव विचिन्तयेत् ॥
(p. 82, lines 15-16)
(vi) स्याद् योगे वियदूनेभ्यो वियोगे तद्विपर्ययः ।
(p. 111, line 13 ; p. 114, lines 12)
(vii) तयोर्योगे वियोगः स्याद् वियोगे सति सङ्गमः ।
(p. 111, lines 17 ; p. 132, lines 4 and 6)
(viii) सदृशा(दृ) द्विगतक्षिवत् ।
(p. 121, lines 21)
(ix) ताभ्यां व्यक्तगुणाहते ।
(p. 121, lines 22)
(x) रूपाणां च कृते कार्ये पक्षयोरुचापवर्तने ।
अस्वपक्षे चतुर्वर्गहतेऽव्यक्तकृतौ युते ।।
मूलं व्यव्यक्तमघोनं प्रमाणं वर्गभाजितम् ।
(p. 122, lines 1–3)
(xi) संशोध्याव्यक्तमेकस्मात् पक्षाद्रूपाणि चान्यतः ।
रूपशिष्टप्रमाणं स्यान्निच्छिष्टाव्यक्तस्य तत् फलम् ।।
(p. 126, lines 4–5)
(xii) यद्वा व्यक्तहते वर्गेऽव्यक्तार्धकृतिना युतम् ।
मूलं तेनोनमव्यक्तप्रमाणं वर्गभाजितम् ।।
(p. 133, lines 18–19)