पाटीगणित (श्रीधराचार्य - प्राचीन संस्कृत टीका एवं प्रो. कृपाशंकर शुक्ल सविस्तार व्याख्या)

मिश्रकव्यवहारः ६५

वधः ७२, वर्णस्य २९/२ सुवर्णस्य च ६ वधः १७४/२ छेदापवर्तितः ८७, एषामैक्यं २१६ विपक्व-
कनकेन १६ भाजितं २१६/१६ लब्धं १३ शेषं ११/१६, यवलाभार्थं षोडशभिर्गुणितोंऽशः १७६/१६
लब्धं¹ यवाः ११ ।
कथं पुनरिदं निर्णेतव्यं यस्मिन् क्षयेऽयं वर्णक इति, उच्यते, अदाहं काञ्चनमाचक्षते
अतो योऽसौ² क्षयः स व्याजः, व्याजस्य च व्याजेन वर्णसम्भवः, काञ्चनेन तु क्रोडीक्रियमाण-
स्तद्व्यपदेशधारी तद्वर्णापकर्षकरश्च भवति । तथा चास्मिन्नेव पाकोत्तीर्णे एकादश(यवाधिक)-
त्रयोदशवर्णके षोडशकाञ्चने त्रिसुवर्णपरिमाणपरमव्याजमिश्रणे तुला भवेदेकोनविंशतिः⁴
सुवर्णाः, प्रत्यापद्यते च स एव वर्णापकर्षः ११ शेषम् ४/१९ । करणं त्वस्य समावर्तविधि