परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

परि० क्र० विवरणम् नित्याऽनित्यत्वे विशेषः
९९. ‘लोटो लङ्‌वत्’ (३.४.८५) इति × केचित्तु—‘प्रत्ययलोपे प्रत्ययलक्षणम्’
सूत्रं ज्ञापकम् । (१.१.६२) इति सूत्रमस्यां ज्ञापकमाहुः ।
१००. अस्यामंशद्वयमस्ति । तत्र × भाष्यानुक्तत्वादस्वीकार्या ।
आद्यांशस्य 'प्रत्ययलोपे०'
सूत्रम्, द्वितीयांशस्य च 'आर्ध-
धातुकस्येड्०' (७.२.३५) इति
सूत्रस्थेड्ग्रहणं ज्ञापकम् ।
१०५. अत्रापि आद्यांशस्य 'नाम्रेडित- × भाष्यकृता पठित्वा प्रत्याख्यातेय-
स्यान्त्यस्य तु वा' (६.१.९९) मिति अस्वीकार्या ।
इति सूत्रस्थम् अन्त्यस्येति पदम्,
द्वितीयांशस्य 'अर्तिपिपर्त्योः'
(पा० ७.४.७७) इति सूत्रस्थं
पिपर्ति-ग्रहणं ज्ञापकम् ।
११५. 'दैप्'धातोः पित्वकरणमस्या नित्या एकदेशानुमतिद्वारा सम्पूर्णा परिभाषा
अंशैकस्य ज्ञापकम् । ज्ञाप्यत इति ग्रन्थकृतां मतम् ।
११८. 'अस्थिदधि०' (७.१.७५) सूत्रे ,, 'अष्टाध्यायी स्वरयुक्तैव पठिता' इति
उदात्तग्रहणं ज्ञापकम् । पक्षे 'चतसृष्व्युदात्तनिपातनं करिष्यते'
इति भाष्यमस्या ज्ञापकं बोध्यम् ।
१२४ 'अन्यतरस्यां विभाषा वा' ,, ×
इति सूत्रनिर्देशज्ञापितेयम् ।
१२६. ‘पूर्वत्रासिद्धम्’ (८.२.१) अनित्या अनित्यत्वञ्च उभो साभ्यासस्य'
इत्यधिकारभवं शास्त्रमस्यां (८.४.२१) इति लिङ्गात् । केचित्तु-
लिङ्गम् । 'न मु ने' (८.२.३) इत्यत्र नेति विभा-
गोऽस्या लिङ्गमाहुः ।
अन्ये तु—ग्राहकसूत्रे (अणुदित्-
सवर्णस्य०) अजिति वक्तव्ये अण्-
ग्रहणमस्यां ज्ञापकं प्राहुः ।
१३१. ‘एकाच उपदेशे (७.२.१०) × भाष्यानुक्तत्वादस्वीकार्या ।
इति सूत्रे एकाज्ग्रहणमस्या
एकदेशस्य ज्ञापकम् ।
इति वैजापुरकरोपाव्ह श्रीवैद्यराज-पण्डित-नरहरिशास्त्रितनुजनुषा नैयायिक-
श्रीगोविन्दशर्मणा सङ्कलितं परिभ०षेन्दुपीयूषं समाप्तम् ।
•

• २६ -