परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

परि० क्र० विवरणम् विशेषः
वार्तिकस्थप्रत्ययांशानुवाद-
कत्वात् सूत्र-(सूत्रोपष्टम्भक-
वार्तिक)-सिद्धा ।
३४. 'चार्थे द्वन्द्वः' (२.२.२९) ज्ञापकसिद्धापीयम् 'तिष्यपुनर्वस्वोः' (१.२.६३)
इति सूत्रस्थ 'च'पदार्थस्य इति सूत्रस्थ-बहुवचनग्रहणस्य ज्ञापकत्वात् ।
(समाहारेतरेतररूपस्य)
अनुवादकत्वात् सूत्रसिद्धा ।
३५. 'व्यत्ययो बहुलम्' (३.१.८५) ×
इति सूत्रे बहुलमिति 'षष्ठी-
युक्तश्छन्दसि वा' (१ ४ ९)
इति सूत्रे च वाग्रहणञ्चेति
योगविभागेनैषा सिद्धा ।
३८. 'विप्रतिषेधे परं कार्यम्' अत्र पूर्वादिभागपञ्चकाणामुत्तरोत्तरं बलवत्त्वं
(१.४.२) इति सूत्रानुवादि- बोध्यते । तत्र प्रथमभागस्य (पूर्वात् परं बलवत्
केयम् । इत्यस्य) साधकत्वादियं तत्सूत्रानुवादिका बोध्या ।
३९. 'विप्रतिषेधे०' इति सूत्रार्थ- सूत्रस्य विधिपरत्वमुपजीव्य सिद्धेयम् ।
स्य विवरणभूतत्वादियं
तत्सूत्रसिद्धा ।
४०. " " सूत्रस्य नियमपरत्वे सिद्धा ।
( स्वतन्त्र ) वाचनिकी [ ख ]
१. 'लण्' इति माहेश्वरसूत्रे (६) केचित्तु 'अइउण्' (माहे०सू० १), 'लण्'-सूत्रयो-
भाष्यकृता स्फुटीकृतेयम् । र्णकारद्वयग्रहणस्य ज्ञापकत्वात् ज्ञापकसिद्धापीय-
मित्याहुः ।
२. 'षष्ठी स्थाने योगा' इति अपेक्षाधीसहकृते तत्तद्वाक्यार्थबं धे सति दृढतर-
सूत्रस्थभाष्ये 'अधिकारो संस्कारस्य जननात् वारंवारं तद्बोधस्यानपेक्षितत्वेन
नाम त्रिःप्रकारः' इत्यादिना अपेक्षाबुद्धिरूप-(शास्त्रीय)-न्यायसिद्धापीयमिति
सिद्धा । केचित् ।
३. 'पूर्वत्रासिद्धम्' (८.२.१) इति तथैव उपेक्षाबुद्धिरूप-(शास्त्रीय)-न्यायसिद्धापीय-
सूत्रस्थभाष्ये भाष्यकृता 'कार्य- मिति केचित् ।
कालं संज्ञापरिभाषम्' इति वस्तुतः २-३ परिभाषेऽस्वीकार्ये, निष्फलत्वात् ।
स्पष्टं वचनरूपेण पठिता । विस्तरस्तु १९ पृष्ठे भूतितिलके द्रष्टव्यः ।
१६. 'येन विधिः०' इति सूत्रस्थ- ×
भाष्ये वचनरूपेण पठिता ।
-१२-