पंचतन्त्रम् (सटीक - सम्पूर्ण पाँचों तन्त्र)

( २६४ ) पञ्चतन्त्रम् ।
सोमिलक आह–"यद्यपि भोगो नास्ति तथापि तद्भवतु । उक्तञ्च–
सोमिलक बोला–"यद्यपि भोगनहीं है तथापि धनहो । कहा है–
कृपणोऽप्यकुलीनोऽपि सज्जनैर्वर्जितः सदा ।
सेव्यते स नरो लोके यस्य स्याद्वित्तसञ्चयः ॥ १४५ ॥
कृपण, अकुलीन, सज्जनोंसे सदा वर्जितभी धनी मनुष्यको लोकमें सब कोई
सेवन करते हैं ॥ १४५ ॥
तथाच–
ओर देखो–
शिथिलौ च सुबद्धौ च पततः पततो न वा ।
निरीक्षितौ मया भद्रे ! दश वर्षाणि पञ्च च ॥ १४६ ॥
हे भद्रे ! मैंने पन्द्रहवर्षतक शिथिल दृढ पतित होते अपतित वृषण
देखे हैं ॥ १४६ ॥
पुरुष आह–"किमेतत् ?" सोऽब्रवीत्–
पुरुष बोला,–"यह कैसी कथा ?" वह बोला–
कथा ६.
कस्मिंश्चित् अधिष्ठाने तीक्ष्णविषाणो नाम महावृषभः
प्रतिवसति स्म, स च मदातिरेकात् परित्यक्तनिजयूथः
शृङ्गाभ्यां नदीतटानि विदारयन् स्वेच्छया मरकतसदृशानि
शष्पाणि भक्षयन् अरण्यचरो बभूव । अथ तत्र एव वने
प्रलोभको नाम शृगालः प्रतिवसति स्म । स कदाचित् स्वभा-
र्य्यया सह नदीतीरे सुखोपविष्टः तिष्ठति । अत्रान्तरे स
तीक्ष्णविषाणो जलार्थं तदेव पुलिनमवतीर्णः । ततश्च तस्य
लम्बमानौ वृषणौ अवलोक्य शृगाल्या शृगालोऽभिहितः–
"स्वामिन् ! पश्य अस्य वृषभस्य मांसपिण्डौ लम्बमानौ
यथा स्थितौ । तदेतौ क्षणेन प्रहरेण वा पतिष्यतः । एवं
ज्ञात्वा भवता पृष्ठमनुयायिना भाव्यम्" । शृगाल आह–
"प्रिये ! न ज्ञायते कदा एतयोः पतनं भविष्यति वा न वा ।