न्यायमञ्जरी: प्रथम भाग (आचार्य जयन्त भट्ट - पं. सूर्यनारायण शुक्ल सम्पादित, काशी संस्कृत ग्रन्थमाला)

Here is the line-by-line transcription of the Sanskrit text into Devanagari script:

५२ न्यायमञ्जर्याम्
भ्युपगमे वा घटतदभावयोरिव वध्यघातकयोः साहचर्यमनुभूयेते, घटाभावः
किं कुर्वन् घटं विरुन्ध्याद् अकिञ्चित्करस्य विरोधित्वेऽतिप्रसक्तिः अभावा-
न्तरकरणेऽनवस्था, मुद्गरादयो घटस्य नाभावहेतवो भवितुमर्हन्ति भावस्य
स्वत एव भङ्गुरत्वेन विनाशहेत्वनपेक्षत्वात् ।
भावो विनश्वरात्मा चेत्कृतं प्रलयहेतुभिः ।
अथाप्यनश्वरात्मा चेत्कृतं प्रलयहेतुभिः ॥
तस्माद्विजातीकपालादिसन्ततिजननएव मुद्गरादिकारकव्यापारः साम-
ग्र्यन्तरानुप्रवेशे सति सन्तत्यन्तरोत्पादो न पुनरभावस्य ततो निष्पत्तिः, स हि
घटाद्वस्त्वन्तरं चेत्किमायातं यदसौ न पूर्ववदुपलभ्यते, तद्विरोधित्वादिति
चेत्प्रत्युक्तमेतत्, अनर्थान्तरत्वे तु घटस्यैव मुद्गरकार्यत्वं स्यात् ।
ननु यानि मुद्गरेण कपालानि जन्यन्ते स एव घटाभावः, हन्त तर्हि
कपालस्फोटने सति घटाभावस्य विनष्टत्वाद् घटस्योन्मज्जनं प्राप्नोति किं चाकि-
ञ्चित्कराणि कपालानि घटस्याऽभाव इति यद्युच्यते पटस्यापि तथोच्येरन्,
किञ्च कारकत्वं तेषां पूर्ववत् प्रतिषेद्धव्यम्, अपि चायमभावो भवनधर्मा
वा स्यादभवनधर्मा वा भवनधर्मत्वे भावोऽसौ भवेद् घटादिवत्, अभवन-
धर्मा तु यद्यभावोऽस्ति स नित्य एवासौ तर्हि भवेत्, स चायमेकपवार्थसम्बन्धी
वा स्यात्सर्वपदार्थसम्बन्धी वा तत्रैकभावसम्बन्धित्वे न तस्य नियमकारण-
मुत्पश्यामः, सर्वभावसम्बन्धित्वे तु सर्वपदार्थप्रतिकूलस्याभावस्य नित्यत्वा-
न्नित्यः संनित्यो वा कश्चिदभावो नामास्ति ।
नन्वभावानभ्युपगमे भावानामितरेतरसङ्करादखिलव्यवहारविप्लवः प्राप्नोति,
यदाह—
क्षीरे दधि भवेदेवं दध्नि क्षीरं घटे पटः ।
शशे शृङ्गं पृथिव्यादौ चैतन्यं मूर्त्तिरात्मनि ॥ इति(१) ।
अभावाभ्युपगमे तु भावानामितरेतराभावादसङ्कीर्णस्वभावत्वाद् अभाव-
कारणकसङ्करपरिहारकथने तु सुतरां विप्लवः ।
भावो भावादिवाप्यन्यस्मादभावांशादपि ध्रुवम् ।
असङ्कीर्णो ऽभ्युपेतव्यः स कथं वा भविष्यति ॥
अन्योन्यमपि भावानां यद्यसङ्कीर्णता स्वतः ।
भावैः किमपराद्धं वा परतश्चेत्कुतो नु सा ॥
भावेभ्यो यद्युपेयेत भवेदन्योन्यसंश्रयम् ।
अभावान्तरजन्या चेदनवस्था दुरुत्तरा ॥
(१) श्लोकवार्तिकेऽभावग्रन्थे श्लो० ४ ।