न्यायमञ्जरी: प्रथम भाग (आचार्य जयन्त भट्ट - पं. सूर्यनारायण शुक्ल सम्पादित, काशी संस्कृत ग्रन्थमाला)

१२६ न्यायमञ्जर्याम्

चनं कृतकत्वादित्येवमादि प्रयोक्तव्यमपि तु हेतुविभक्त्यन्तं कृतकशब्दादित्येवमा-
दि प्रयोक्तव्यमिति कृतकत्वेनेति कृतकोऽयमस्मादिति वाऽभिधातव्यमेवं हि
तत्साध्यसाधनं भवतीति ॥
तथा वैधर्म्यात् ॥ ( १।२।३५ )
उदाहरणग्रहणमनुवर्तते साध्यसाधनमिति च , एतच्च तथाशब्दोपादानसा-
मर्थ्याद्गम्यते उदाहरणसाधर्म्यात्साध्यसाधनं हेतुः , अत्राप्यर्थात्मकहेतुपूर्वक-
त्वाद्द्वचनस्यार्थात्मक एव हेतुः प्रथमं लक्ष्यते इति तल्लक्षणाय पूर्ववत्पञ्चमीपा-
ठशून्यमेव सूत्रं वर्णयन्ति , वैधर्म्यं हेतुरित्युच्यमाने पक्षवैधर्म्यस्यापि विपक्ष-
वृत्तेरशेषाश्वव्यक्तिपक्षीकरणे तुरगा इमे विषाणादित्येवमादेर्हेतुत्वं स्यादित्यु-
दाहरणग्रहणम् , तथाऽप्यसाधारणादेरुदाहरणवैधर्म्यस्य हेतुता प्रसज्यते इति
पूर्ववत्साध्यसाधन