न्यायमञ्जरी: प्रथम भाग (आचार्य जयन्त भट्ट - पं. सूर्यनारायण शुक्ल सम्पादित, काशी संस्कृत ग्रन्थमाला)
Nyayamanjari of Jayanta Bhatta Part 1
आचार्य जयन्त भट्ट (सम्पादक: पं. सूर्यनारायण शुक्ल) द्वारा
पृष्ठ 16, कुल 654 में से
संदर्भ में पढ़ें२ भूमिका ।
वृत्तिकार इति व्यक्तं द्वितीयं नाम बिभ्रतः ।
वेदवेदाङ्गविदुषः सर्वशास्त्रार्थवादिनः ॥ ११ ॥
जयन्तनाम्नः सुधियः साधुसाहित्यतत्त्ववित् ।
सूनुः समभवत्तस्मादभिनन्द इति श्रुतः ॥ १२ ॥
काव्यविस्तरसंधानखेदालसधियं प्रति ।
तेन कादम्बरीसिन्धोः कथामानं समुद्धृतम् ॥ १३ ॥
एवमुपश्लोकि । तेन राजतरङ्गिण्याश्चतुर्थतरङ्गे—
तारापीडोऽपि तनयः क्रमात्तस्यामजायत ।
अविमुक्तापीडनामा मुक्तापीडोऽपि भूपतेः ॥
इति द्विचत्वारिंशत्तमे श्लोके निर्दिष्टनाम्नो मुक्तापीडनाम्नः काश्मीरनरप-
तेरमात्यस्य शक्तिस्वामिनः प्रपौत्रोऽयं जयन्तभट्टो मुक्तापीडकालानन्तर
शतवर्षान्यूनकालवर्तीति समयनिर्णयः प्रामाणिकः ।
जयन्तभट्टसमयनिर्णयोपक्रमः—
अभिधर्मकोशप्रणेता वसुबन्धुः ३२०-३३० ई० ब्देषु भुवं शासतोऽयो-
ध्याधीश्वरस्य प्रथमस्य गुप्तसम्राजश्चन्द्रगुप्तस्य तनूजन्मनश्चन्द्रप्रकाशस्य
सचिव आसीदिति काव्यालङ्कारसूत्रे—
'सोऽयं सम्प्रति चन्द्रगुप्ततनयश्चन्द्रप्रकाशो युवा ।
जातो भूपतिराश्रयः कृतधियां दिष्ट्या कृतार्थश्रमः ॥
आश्रयः कृतधियामित्यस्य वसुबन्धुसाचिव्याक्षेपपरत्वात्' इति वामन-
स्योद्धरणात्प्रतीयते इति वसुबन्धोः समयः २९० ई० वर्षादारभ्य ३६० ई०
वर्षपर्यन्तं निश्चीयते । अस्मिन्नेव समये सङ्घभद्राख्यो बौद्धः वसुराताख्यो
महावैयाकरणश्च एतद्विरोधिनौ बभूवतुः । वसुरातश्च—
न्यायप्रस्थानमार्गान्स्तानभ्यस्य स्वं च दर्शनम् ।
प्रणीतो गुरुणास्माकमयमागमसंग्रहः ॥
इति वाक्यपदीयद्वितीयकाण्डस्थ ४९० श्लोकपुण्यराजोये भर्तृहरिगुरुत्वेन
वर्णितः । एवं च यदि वसुबन्धोश्चरमे वयसि वसुरातस्य स्थितिस्तदा ३३०
ई० वर्षादारभ्य ४०० ई० वर्षपर्यन्तं वसुरातस्य सत्ताकाल इति तदीयशिष्य-