निरुक्तम् (महर्षि यास्क मुनि - निघण्टु एवं वैदिक शब्द-व्युत्पत्ति सान्वय सटीक भाष्य)

हिन्दी निरुक्त ( १०३ ) ७ अ० ६ पा० २ खंड
अतः "वैश्वानर" उतने से आदित्य नहीं हो सकता।
"यथो एतत्०" और भी जो कहा है- ॥१॥
( खंड २ )
(निरु०-) "वैश्वानरीयो द्वादशकपालोभवति"
इति । अनिर्वचनं कपालानि भवन्ति । अस्ति
हि सौर्य एककपालः पञ्चकपालश्च ।
यथो एतद् "ब्राह्मणं भवति०" इति । बहुभक्ति-
वादीनि हि ब्राह्मणानि भवन्ति- पृथिवी वैश्वानरः,
संवत्सरो वैश्वानरः, ब्राह्मणो वैश्वानरः इति ।
यथो एतद् "निवित् सौर्यवैश्वानरी भवति-"
इतिअस्यैव सा भवति 'यो विड्भ्यो मानुषीभ्यो
दीदेद्-" इति, एष हि विड्भ्यो मानुषीभ्यो दीप्यते ।
यथो एतत् "छान्दोमिकं सूक्त सौर्यवैश्वानरं
भवति" इति, अस्यैव तद् भवति- जमदग्निभिरा-
हुतः" इति । जमदग्नयः प्रजमिताग्नयो वा प्रज्व-
लिताग्नयो वा । तैः अभिहुतो भवति ।
यथो एतद् "हविष्पान्तीर्य सूक्तं सौर्यवैश्वानरं
भवति "इति, अस्यैव तद् भवति ॥ २ ( २४ )॥
अर्थः- "वैश्वानरीयो०" 'वैश्वानर का बारह कपालों
का (पुरोडाश) होता है, यह भी सूर्य के वैश्वानर होने में