सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

Mrigendra Tantra / Agama with Narayanakantha Vritti

महर्षि मृगेन्द्र (टीकाकार: भट्ट नारायणकण्ठ) द्वारा

DevanagariSanskritpublished448 पृष्ठ

पृष्ठ 386, कुल 448 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 386

३५६ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ २।१३
हृद्धर्माणां शौर्यादीनामनुकृत्यर्थं माणवके सा-
मानाधिकरण्येन सिंहशब्दः प्रवृत्तः, मुख्यया
वृत्त्या तस्य सिंहत्वस्यासंभवात्। वाहकेऽपि पुंसि
पृष्ठवहनत्वासंभवात् तिष्ठद्भक्षणगच्छत्तृणाद-
नादिबलीवर्दगतधर्मानुकरणाय गोशब्दः सा-
मानाधिकरण्येनोपचरितवृत्तिरेव प्रवृत्तः, मु-
ख्यया वृत्त्या तथानन्वयात्। एवमाकारानुकृतौ
यथा—सूच्यभेद्यैस्तमोभिरिति। अत्र हि तम-
सोऽमूर्तत्वात्सूचिभेद्यत्वं मुख्यवृत्त्या न संगत-
मतो लक्षणयातिनिबिडत्वं वक्तुमाकृतिः सूचि-
भेद्यत्वेनानुकृता। एवं नाम घनानि तमांसि
यद्वस्त्रादिवत् सूच्यादिना भेदमप्येषां वक्तुं
शक्यमित्यर्थः ॥ १८८ ॥
तदियता प्रासङ्गिकमुपचारबीजमनेकाका-
रमुदाहृत्य प्रकृतमुपसंहारक्रममनुसरन्नाह
एवं गुणादिसर्गाणां
परार्थे गुणकारणम् ।
कला लेढि कलां माया
स्वाधिकारपराङ्मुखी ॥ १८९॥