मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)
Mrigendra Tantra / Agama with Narayanakantha Vritti
महर्षि मृगेन्द्र (टीकाकार: भट्ट नारायणकण्ठ) द्वारा
पृष्ठ 383, कुल 448 में से
संदर्भ में पढ़ेंश्रीमद्भट्टनारायणकण्ठविरचितवृत्त्युपेते । ३५३
देहाक्षफलभूमीनां
तात्स्थ्यात् तत्रोपचर्यते ॥१८४॥
भवत्येव बुद्धिगुणत्वं प्रागुक्तरीत्या धर्माधर्मरू-
पस्य कर्मणः, गुणिनश्च सकाशान्न गुणस्य व्यप-
गमः, तत्र तु प्रकृतौ तत्कर्म स्थितमित्युपच-
र्यते। कस्मादुपचारबीजादित्याह, देहाक्षफलभू-
मीनां तात्स्थ्यात्। यतः प्रकृतिस्था एव भोक्तॄणां
शरीरेन्द्रियार्थभोगभूमयः तस्मात् कर्मापि त-
त्स्थत्वेनोक्तम् । बुद्धिस्थत्वेऽपि कर्माशयस्य
बुद्धेस्तत्स्थत्वात् प्रकृतिस्थाशयत्वमात्मनामुक्त-
मित्यविरोधः ॥ १८४ ॥
दृश्यन्ते च तात्स्थ्यादेरुपचारबीजादनेकवि-
धाः शब्दानामौपचारिक्यः प्रवृत्तयः। तथाहि
आधारे कारणे कार्ये
समीपे चोपकारके ।
धर्मार्थ्यनुकृतौ चेति
लक्षणां सूरयो जगुः ॥१८८॥
मुख्यार्थानुगमानुपपत्तेर्गौणार्थप्रतीतिकारि-
णीं लक्षणां सूरयस्तद्विदो जगुरूचुः । कुत्र कुत्रे
४५