मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)
Mrigendra Tantra / Agama with Narayanakantha Vritti
महर्षि मृगेन्द्र (टीकाकार: भट्ट नारायणकण्ठ) द्वारा
पृष्ठ 266, कुल 448 में से
संदर्भ में पढ़ें२३६ मृगेन्द्रतन्त्रे । [ १।११
भोक्तृगतरागानभ्युपगमे बहिष्ठवराङ्गनादिभो-
ग्यविशेषरूपरागोपगमे च सति सरागवीतराग-
संनिकर्षस्थस्रगादौ भोग्यविषये सर्वेषां सराग-
ता प्राप्नोति, नहि कश्चिदत्र वीतरागो भवेत् ।
वस्तुतो वीतरागाणामपि भोग्यविशेषसंनिधि-
मात्रादेव सरागताया दृष्टत्वात् । उक्तं च
सद्योज्योतिःपादैः
'भोग्यविशेषे रागे नहि कश्चिद्वीतरागः स्यात् ।'
(त० सं० १०)
इति । तस्माद्भोक्तृगत एव रागोपगमो, न भो-
ग्यविशेषरूपः स्रगादिः अवैराग्यलक्षणबुद्धिध-
र्मात्मको वा ॥ १५ ॥
अतश्च
रागोऽर्थेष्वभिलाषो यो
न सोऽस्ति विषयद्वये ।
उक्तवद्भोक्तृगतो रागो योऽर्थेषु स्रगादिष्व-
भिलाष इत्यभिलाषहेतुरेवाभिलाषशब्देनोक्तः
कारणे कार्यस्याभेदोपचारात् आयुर्घृतमिति-
वत्, स च रागाख्योऽर्थेषु अभिलाषरूपत्वाद-
भिलाषहेतुर्विषयद्वये एकस्मिन्बाह्ये स्रक्चन्द-