मृगेन्द्र आगम: विद्या एवं योग पाद (भट्ट नारायणकण्ठ वृत्ति सहित प्राचीनतम कामिक आगम परिशिष्ट)

स्रवश्चक्षुरादीन्द्रियपञ्चकस्य यथास्वं प्रवृत्तिः ।
तथाचाहुः
'वृत्तिः पञ्चविकल्पा ध्रुवाध्रुवा चक्षुरादिवर्गस्य ।
यैषा स्रवत्यजस्रं यतस्ततोऽसाविहास्रवः प्रोक्तः ॥'
इति । इन्द्रियसंयमलब्धप्रतिष्ठं ध्यानमास्रव-
निरोधात्मकत्वात् संवृणोत्यास्रवमिति संवरः ।
तप्तशिलाशयनकेशोल्लुञ्चनादितपःसंचयनिर्जी-
र्णवीर्यं कर्म निर्जरशब्देनोच्यते । नानानि-
रयसंसरणकारणं मोहादिरष्टविधो गणः स्वात-
न्त्र्यविघातहेतुत्वात् बन्धः । उक्तं च
'मोहादिको गणश्चैष बन्धो जीवस्य कल्पितः ।
लोहपञ्जरसंबद्धं यथा क्षिप्तं जलाशये ॥
अलाबुकमधो याति तद्वज्जीवः सबन्धनः ।'
इति । प्रक्षीणसर्वावरणत्वात् स्वातन्त्र्यसंप्राप्तौ
ऊर्ध्वपदासादनं मोक्षः । यदाहुः
'लोहपञ्जरविच्छेदात्प्लवतेऽलाबुकं यथा ।
आरोहति तथा मोक्षं जीवो मोहादिसंक्षयात् ॥
नित्यबोधसुखाद्यैश्च धर्मैर्युक्तः स तिष्ठति ।'
इति । एते च सप्त पदार्थाः स्याद्वादानुगताः।
तथाहि देहग्रहणात्पूर्वं जीवः किमस्ति उत
नेति यः पर्यनुयुङ्क्ते, तं प्रत्यनेकान्तवादोऽभ्युपग-
न्तव्यः । स्यादस्ति, स्यान्नास्ति, स्यादस्ति च