सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

Manasara on Architecture and Sculpture by P.K. Acharya

मानसार ऋषि (अनुवादक: डॉ. प्रसन्ना कुमार आचार्य) द्वारा

DevanagariHindipublished856 पृष्ठ

पृष्ठ 566, कुल 856 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 566

22 MĀNASĀRA
In place of lines 58 to 76 J. reads the following :—
श्रवणे प्रथमे पङ्कि द्व्यङ्गुलं च त्यजेत् बुधः ।
मध्ये पङ्किश्चमेकं वा अन्त्यपङ्कि विनाङ्गुलम् ।
कन्या च प्रथमे पङ्कि वर्जयेत् द्व्यङ्गुलं तथा ।
मध्यपङ्किश्चमेकांशमन्यत्पङ्कि द्वयाङ्गुलम् ।
तुला प्रथम पङ्किश्च द्व्यङ्गुलं च त्यजेत्बुधः ।
मध्ये पङ्कि त्रियङ्गुल्यं चान्त्ये तु चतुरङ्गुलम् ।
वृश्चिमे प्रथमे पङ्क्त्या त्यजेद्वा चतुरङ्गुलं ।
मध्ये पञ्चाङ्गुलं त्यज्य.....जेत् षडङ्गुलम् ।
धनुः प्रथम षडङ्गुल्य मध्ये सप्ताङ्गुलं त्यजेत् ।
अन्त्ये अष्टाङ्गुलं त्यज्य मकरे प्रथमेष्टकम् ।
मध्ये सप्ताङ्गुलं त्यज्य चान्त्यपङ्किषडङ्गुलम् ।
कुम्भ च प्रथमे चाष्टे मध्यपङ्कि शराङ्गुलम् ।
अन्त्यपङ्किस्तु वेदांशं मीने च प्रथमे चतु ।
मध्यपङ्कि त्र्ययङ्गुल्यं चान्त्यपङ्कि द्वयङ्गुलम् ।
77. (1) I. अवद्छादा for अपच्छाया(यां) suggested by J. and other Mss.
(2) I. तन्त तासि for तत्र नास्ति suggested by J. and other Mss.
78. (1) A. F. रविकाम्यां, B. वनूरस्सां, J. मधराश्यां । (2) A. B. F. J. च
for तु । (3) J. वृषहस्तितम् for वृषभस्थितम् ।
79. (1) B. वृक्ष विमेधकः । (2) I. has a lacuna between ऋक्ष and भवेत्
and leaves out यदि ।
80. A. F. add शङ्का after उक्त; B. omits तत्र ।
I. omits the next three lines, of which the first two (81, 82) have
been preserved by J. B. D. A. F., and the last by all these Mss.,
except J. These lines (81, 82, 83) refer to a further modification of
the rules regarding the calculation of shadow; but they have been
altogether left out by the codex architypus : they are, therefore, inclu-
ded within square brackets to indicate their doubtful validity.
81. A. F. राश्यानितर ।